Περιγραφή θέματος

  • Γενικά

    Εισαγωγή στη Γλωσσολογία ΙΙ

    Διδάσκοντες: Επίκ. Καθ. Μαρία Λεκάκου, Λέκτορας Μαρία Μαστροπαύλου

          

     

  • 1. Κοινωνιογλωσσολογία

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Μελέτη των σχέσεων γλώσσας και κοινωνίας: οι κλάδοι  της Κοινωνιογλωσσολογίας και της Διαλεκτολογίας.

    Λέξεις κλειδιά: (Κοινωνιο)γλωσσική ποικιλότητα, διάλεκτος και (πρότυπη) γλώσσα, διμορφία, γλώσσα διαμεσολάβησης, πίτζιν, κρεολή.

    • 2. Ιστορική Γλωσσολογία

      Περιγραφή θεματικής ενότητας: Μελέτη του φαινομένου της γλωσσικής αλλαγής: ο κλάδος της Ιστορικής Γλωσσολογίας.

      Λέξεις κλειδιά: Γλωσσική αλλαγή, διαλεκτικός αναλογικός σχηματισμός, πρωτογλώσσα, ιστορικοσυγκριτική ανασύνθεση.

    • 3. Γλώσσα και Γραφή

      Περιγραφή θεματικής ενότητας: Γραπτός και προφορικός λόγος. Εξέλιξη και ιστορία των συστημάτων γραφής. Θεωρίες εκμάθησης της ανάγνωσης.

      Λέξεις κλειδιά:  Γραφή και ομιλία, φωνογραφική (λεξική, συλλαβική, συμφωνική, αλφαβητική) και μη-φωνογραφική (εικονογραφική, ιδεογραφική) γραφή.

    • 4. Γλωσσική Τυπολογία και Νοηματικές Γλώσσες

      Περιγραφή θεματικής ενότητας: Κατηγοριοποιήσεις των γλωσσών: οικογένειες γλωσσών, γλωσσική τυπολογία (μορφολογία, σύνταξη). Ομιλούμενες και νοηματικές γλώσσες.

      Λέξεις κλειδιά: Οικογένειες γλωσσών, μορφολογική τυπολογία, συντακτική τυπολογία, νοηματικές γλώσσες, εικονικότητα.

    • 5. Ψυχογλωσσολογία

      Περιγραφή θεματικής ενότητας: Ψυχογλωσσολογία: Επεξεργασία της γλώσσας από τον ανθρώπινο νου. Γλωσσική παραγωγή. Αντίληψη ομιλίας. Συντακτική επεξεργασίά. Μορφολογική επεξεργασία και νοητικό λεξικό.

      Λέξεις κλειδιά: Ψυχόγλωσσολογία, γλωσσική επεξεργασία.

    • 6. Νευρογλωσσολογία

      Περιγραφή θεματικής ενότητας: Νευρογλωσσολογία: Στοιχεία ανατομίας του ανθρώπινου εγκεφάλου: γλωσσικές περιοχές και ημισφαιρική εξειδίκευση για τη γλώσσα.Υποσυστημικότητα (τομεακότητα) του εγκεφάλου.

      Λέξεις κλειδιά: Νευρόγλωσσολογία, γλώσσα και εγκέφαλος, αφασία.

    • 7. Κατάκτηση της γλώσσας

      Περιγραφή θεματικής ενότητας: Κατάκτηση της γλώσσας: Μηχανισμοί κατάκτησης της γλώσσας. Ανάπτυξη λεξιλογίου και γραμματικής. Μορφοσυντακτική ανάπτυξη. Ρύθμιση παραμέτρων. Κατάκτηση γλώσσας και ανάπτυξη εγκεφάλου. Κρίσιμη περίοδος για τη γλωσσική κατάκτηση. Δίγλωσση ανάπτυξη και κατάκτηση δεύτερης γλώσσας.

      Λέξεις κλειδιά: Κατάκτηση της γλώσσας, κρίσιμη περίοδος, ρύθμιση παραμέτρων, καθολική γραμματική, διγλωσσία.

    • 8. Κλινική Γλωσσολογία

      Περιγραφή θεματικής ενότητας: Κλινική Γλωσσολογία: Διαταραχές λόγου και ομιλίας. Επίκτητες και αναπτυξιακές γλωσσικές διαταραχές.

      Λέξεις κλειδιά: Κλινική γλωσσολογία, γλωσσικές διαταραχές.

    • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

      Προτεινόμενα συγγράμματα

      • Φιλιππάκη-Warburton, Ειρήνη (1992). Εισαγωγή στη Θεωρητική Γλωσσολογία. Αθήνα: Νεφέλη.
      • Fromkin, V., Rodman, R. & Hyams, N. (2010). Εισαγωγή στη Μελέτη της Γλώσσας. Μτφρ. Βάζου, Ε., Ξυδόπουλος, Γ.Ι., Παπαδοπούλου, Φ. & Τσαγγαλίδης, Α. Αθήνα: Πατάκης.

      Επιπλέον συνιστώμενη βιβλιογραφία και υλικό προς μελέτη

      • Κοντοσόπουλος, Ν. 2001. Διάλεκτοι και ιδιώματα της νέας ελληνικής. Αθήνα: Γρηγόρη.
      • Aitchison, J. 2006. Γιατί αλλάζει η γλώσσα; Πρόοδος ή παρακμή; Μτφρ: Νίκος Βέργης. Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη.
      • Browning, R. 1995. Η ελληνική γλώσσα μεσαιωνική και νέα. Αθήνα: Παπαδήμας.
      • Chambers J. K. & P. Trudgill. 2008. Διαλεκτολογία. Μτφρ: Στέλλα Λαμπροπούλου. Αθήνα: Πατάκης.
      • Guasti, M.T. (2004). Language Acquisition: The Growth of Grammar. MIT Press.
      • Harley, T. (2009). Η Ψυχολογία της Γλώσσας: Από την πράξη στη θεωρία. Μτφρ: Ζαφείρη, Μ., Λέκκας, Φ., Ρόικου, Κ., Φωτακοπουλου, Ο. Επιμ. Πήτα, Ρ. University Studio Press.
      • Κατή Δ. (1989). Γλωσσική ανάπτυξη. Στο Παιδαγωγική ψυχολογική εγκυκλοπαίδεια. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, σελ. 1134-1137, Ελληνικά Γράμματα.
      • Πήτα, Ρ. (1998). Ψυχολογία της Γλώσσας. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, σελ. 125-133
      • Διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια συστημάτων γραφής: http://www.omniglot.com
      • Διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια γλωσσικών οικογενειών: http://www.ethnologue.com
      • Ντοκιμαντέρ για την ελληνική νοηματική γλώσσα: http://www.hprt-archives.gr/V3/public/main/page-assetview.aspx?tid=92523&autostart=0