Περιγραφή θέματος

  • Γενικά

    Υλικός Πολιτισμός

    Διδάσκοντες: Λέκτορας Στέφανος Γ. Τσιόδουλος


  • 1. Εισαγωγή στον υλικό πολιτισμό του προβιομηχανικού κόσμου στην Ελλάδα

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Ο Υλικός Πολιτισμός μελετά την καθημερινότητα της παραδοσιακής κοινωνίας σε υλικό επίπεδο. Οι ίδιες οι επαναλαμβανόμενες πράξεις της καθημερινότητας, καθώς και η υλική ζωή, μας επιτρέπουν να παρακολουθήσουμε τόσο τις στασιμότητες όσο και τις αργές αλλαγές του παραδοσιακού κόσμου.

    Λέξεις κλειδιά: Υλικός Πολιτισμός, Λαογραφία, κοινωνική οργάνωση, συμβολισμοί, αυτοκατανάλωση.

  • 2. Κατοικία στην ελληνική παραδοσιακή κοινωνία

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Μελετώνται η οργάνωση του χώρου και η κατοικία στην παραδοσιακή κοινωνία. Οι άνθρωποι αυτών των κοινωνιών αξιοποιούσαν τα υλικά που τους παρείχε η φύση και ο τρόπος χρήσης τους λειτουργούσε τόσο σε πρακτικό όσο και σε συμβολικό επίπεδο.

    Λέξεις κλειδιά: Οικισμός, κατοικία, δημόσιοι και ιδιωτικοί χώροι, συμβολισμοί, οικοδομικά υλικά, τελετουργικό περιάροσης, συμβολική προστασία.

  • 3. Διατροφή στην ελληνική παραδοσιακή κοινωνία

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Η διατροφή στην παραδοσιακή κοινωνία σχετίζεται με τις πρώτες ύλες, τα έθιμα, τις δοξασίες και συνεπώς ενέχει κοινωνικό και συμβολικό περιεχόμενο.

    Λέξεις κλειδιά: Διατροφή, αυτοκατανάλωση, αυτοσυντήρητος, μαγειρική, τοπική κουζίνα, έθιμα, διατροφικές απαγορεύσεις.

  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

    Προτεινόμενα συγγράμματα

    1. Fernand Braudel, Υλικός Πολιτισμός. Οικονομία και Καπιταλισμός (15ος-18ος αιώνας), τ. Α΄, Οι δομές της καθημερινής ζωής: το δυνατό και το αδύνατο, Μετφ. Κατ. Ασδραχά, Αθήνα 1995.
    2. Κατερίνα Κορρέ-Ζωγράφου, Η καθημερινή ζωή των νεοελλήνων (1700-1950), Αθήνα 2005.
    3. Ιστορία της διατροφής, Προσεγγίσεις της σύγχρονης ιστοριογραφίας. Κείμενα των F. Braudel - […] – A. Appadurai, Αθήνα 1998.

    Επιπλέον συνιστώμενη βιβλιογραφία και υλικό προς μελέτη

    1. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Φιλολογίας, Τομέας Βυζαντινής Φιλολογίας και Λαογραφίας, Πρακτικά Επιστημονικού Συνεδρίου, Η έρευνα και διδασκαλία του Υλικού Πολιτισμού των νεώτερων χρόνων στα ελληνικά Πανεπιστήμια, Αθήνα 2010.
    2. Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας (Ιδρυτής: Σχολή Μωραΐτη), Επιστημονικό Συμπόσιο. Το παρόν του παρελθόντος. Ιστορία, Λαογραφία, Κοινωνική Ανθρωπολογία (19-21 Απριλίου 2002), Αθήνα 2003.
    3. Στεφ. Ήμελλος, Ζητήματα Παραδοσιακού Υλικού Βίου (Ενδεικτικές επισημάνσεις), Αθήνα 1993.
    4. Κωνσταντίνα Μπάδα, Εισαγωγή στην κοινωνική ζωή των αντικειμένων. Σημειώσεις, Γιάννενα 2004.
    5. Άλκη Κυριακίδου-Νέστορος, Η θεωρία της ελληνικής Λαογραφίας, κριτική ανάλυση, Αθήνα 1978.