Περιγραφή θέματος

  • Γενικά

    Ιδεολογίες, νοοτροπίες, συμβολική εξουσία: η περίπτωση της ελλαδας 1830 - 1920

    Διδάσκων : Άννα Μανδυλαρά

    Περιγραφή Μαθήματος : Το μάθημα εξετάζει τις σημαντικότερες Ιδεολογίες και Νοοτροπίες που αναδύθηκαν στην ελληνική κοινωνία και διατυπώθηκαν ως πολιτικά ή κοινωνικά αιτήματα, κατά την περίοδο διαμόρφωσης του ελληνισμού σε κρατική οντότητα, 19ος αιώνας – αρχές 20ου αιώνα Οι συγκεκριμένες Ιδεολογίες και Νοοτροπίες θα αναλυθούν, επίσης, ως «πραγματοποιημένοι» συμβολισμοί της κρατικής εξουσίας, όπως αυτοί των εθνικών επετείων και κάθε είδους δημόσιων εορτών και τελετών. Βασικός ερμηνευτικός άξονας, είναι η σχετική «αυτοδυναμία» των ιδεολογικών, νοητικών και συμβολικών φαινομένων, σε συνάρτηση, όμως, με την πολιτική και οικονομική πραγματικότητα της εποχής.

     Μαθησιακοί Στόχοι Μαθήματος : Ο σκοπός του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με σύγχρονες διεπιστημονικές προσεγγίσεις που αφορούν θέματα Εθνικισμού, Ιδεολογίας και Συμβολικής Εξουσίας.

    Λέξεις Κλειδιά : Εθνικισμός, φυλετικός διαχωρισμός, διακρίσεις, Ιδανικό & Ιδεολογία, Διαφωτισμός, Φεμινισμός, Εθνική Γλώσσα

  • 1 - Εγκαίνια πανεπιστημίου

    Περιγραφή θεματικής ενότητας : Ιστορικότητα και ο εγκαινιασμός του Ελληνικού Πανεπιστημίου. Το πανεπιστήμιο ιδρύθηκε με δύο διατάγματα: 14 Απριλίου 1837 – 22 Απριλίου 1837. Πρύτανης – 4 Σχολάρχες (δηλαδή Κοσμήτορες). Ο Οθωνας η Αντιβασιλεία και ο Μάουρερ

    Λέξεις κλειδιά : Εκπαίδευση, Ιστορία της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ιδρυτικά διατάγματα

  • 2 - Ελληνική Επανάσταση

    Περιγραφή θεματικής ενότητας : Ιστορία και Ιστοριογραφία της Ελληνικής Επανάστασης. Το γένος, το ελληνικό-χριστιανικό στοιχείο εντός της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι άρχουσες κοινωνικές ομάδες του γένους. Οι ελίτ της κοινοτικής και επαρχιακής διοίκησης

    Λέξεις κλειδιά : Το γένος, αλλαξοπιστία, κρυπτοχριστιανοί, ο κλήρος

  • 3 - Ιδεολογικά ρεύματα

    Περιγραφή θεματικής ενότητας : Σύνοψη ιδεολογικών ρευμάτων. Το Πολιτικό νόημα του Διαφωτισμού. Η Μακρά Πορεία προς τον Διαφωτισμό. Η γεωγραφία και πολιτική της ελληνικής παιδείας. Η Γαλλική Επανάσταση και ο Ρήγας. Η Γαλλική Επανάσταση και ο Κοραής. Γαλλική Επανάσταση και «το γένος των Γραικών». Ένα ανεξάρτητο ελληνικό κράτος

    Λέξεις κλειδιά : Φιλελληνισμός, Ευρωπαϊκός Διαφωτισμός, πολιτικά αιτήματα

  • 4 - Φεμινισμός

    Περιγραφή θεματικής ενότητας : Ο φεμινισμός της Εφημερίδος των Κυριών: 1887-1907. Προσεγγίζουμε τις σχέσεις ανάμεσα στα φύλα ως κοινωνικές σχέσεις, ως προϊόντα μιας κοινωνικής τάξης πραγμάτων, που διαμορφώνουν την ιστορική πραγματικότητα. Η συμβολή των φεμινιστικών ερευνών ήταν ότι έθεσε το πρόβλημα της αλλαγής στην κατεύθυνση του ιστορικού βλέμματος, θεωρώντας κεντρική τη διάσταση των σχέσεων ανάμεσα στα φύλα. Η ιστορία των γυναικών είναι η ιστορία μιας σχέσης, η μελέτη της κοινωνικής τους θέσης είναι η μελέτη των ρόλων και των θέσεων που έχουν στην κοινωνία σε σύγκριση με τη θέση των ανδρών

    Λέξεις κλειδιά :  φεμινιστική συνείδηση,  συλλογική δράση

  • 5 - Κοινωνικό Ζήτημα

    Περιγραφή θεματικής ενότητας : Στις αρχές του 20ού αιώνα η διαχείριση των εργασιακών σχέσεων και η κοινωνική ενσωμάτωση της μισθωτής εργασίας έτειναν να μετατραπούν στο κεντρικό ζήτημα της ελληνικής κοινωνίας. Η επιστράτευση της θρησκείας, ο Κρατισμός και ο Εθνικισμός.

    Λέξεις κλειδιά : εθνικισμός, λαός, εργασιακές σχέσεις, κοινωνική μετάβαση

  • 6 - Γλωσσικό Ζήτημα

    Περιγραφή θεματικής ενότητας : Οι συμβολικοί σταθμοί για την εθνική γλώσσα. Το περιοδικό «ο Νουμάς» και ο δημοτικισμός της Διασποράς. Ιδρυση του ελληνικού κράτους: ομιλούμενη γλώσσα στη λογοτεχνία, η καθαρεύουσα θα γίνει η γλώσσα των θεσμών και της εκπαίδευσης

    Λέξεις κλειδιά : Γλωσσική παράδοση, γλωσσική διαμάχη, δημώδεις γλώσσα,

  • Βιβλιογραφία

    • Ρομαντικά χρόνια. Ιδεολογίες και Νοοτροπίες στην Ελλάδα του 1830-1880, Αλέξης Πολίτης, ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΕΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ (2009)
    • Όψεις της Ελληνικής Κοινωνίας του 19ου αιώνα, Τσαούσης Δ.Γ., ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΤΗΣ "ΕΣΤΙΑΣ" Ι.Δ. ΚΟΛΛΑΡΟΥ & ΣΙΑΣ Α.Ε (1998)