Περιγραφή θέματος

  • Γενικά

    Εισαγωγή στην Αρχαιογνωσία

    Διδάσκων: Καθηγητής Ι.Ν.Περισυνάκης

  • 1. Αρχαία Ελληνική Φιλολογία

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Μελέτη της αρχαίας Eλληνικής Φιλολογίας από τις απαρχές μέχρι και το τέλος της αυτοκρατορικής περιόδου. Αναλυτικότερα, μελετώνται οι εξής περίοδοι: Περίοδος Πρώτη: Aπό των μυθικών χρόνων μέχρι των Περσικών πολέμων i) Aπό των μυθικών χρόνων μέχρι του Oμήρου ii) Aπό του Oμήρου μέχρι των Περσικών πολέμων, Περίοδος Δευτέρα: Aπό των Περσικών πολέμων μέχρι του M. Aλεξάνδρου ή μέχρι του 300 π.X., Περίοδος Τρίτη: Aπό του M. Aλεξάνδρου ή του 300 π.X. μέχρι του Pωμαίου αυτοκράτορος Oκταβιανού Aυγούστου, Περίοδος Τετάρτη: Aπό του αυτοκράτορος Aυγούστου μέχρι του αυτοκράτορος Iουστινιανού i) Aπό του Aυγούστου μέχρι του M. Kωνσταντίνου ii) Aπό του M. Kωνσταντίνου μέχρι του Iουστινιανού.

    Λέξεις κλειδιά: Μυκηναϊκή φιλολογία, κλασική περίοδος, ελληνιστικά χρόνια, αυτοκρατορικά χρόνια.

  • 2. Λατινική Φιλολογία

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στη συγκεκριμένη θεματική ενότητα μελετάται η Λατινική Φιλολογία από τις απαρχές της (Λίβιος Ανδρόνικος, Ναίβιος, Έννιος) μέχρι και τα τέλη του 6ου μ. Χ. αιώνα. Αναλυτικότερα, γίνεται αναφορά στην Προλογοτεχνική περίοδο (Ημερολόγια- εορτολόγια (Fasti), libri ponti-ficales, XII tabulae, Carmina …) και στη Λογοτεχνία "Εισαγωγής": α) Δημοκρατική περίοδος (Θέατρο, Έπος, Φιλοσοφική ποίηση, Σάτιρα, Λυρική ποίηση, Ρητορική, Φιλοσοφία, Ιστορία, Επιστημονική Γραμματεία και β)Αυτοκρατορική περίοδος (Λυρική ποίηση, Επική ποίηση, Φιλοσοφική ποίηση, Σάτιρα, Μυθογραφία, Μυθιστόρημα, Ιστορία - Βιογραφία, Φιλοσοφία, Επιστημονική Γραμματεία, Θέατρο, Ρητορική, Επιστολογραφία.

    Λέξεις κλειδιά: Προκλασική περίοδος, χρυσός αιώνας, αργυρός αιώνας, ύστερη λατινική γραμματεία.

  • 3. Ελληνική Γραμματεία των Αυτοκρατορικών Χρόνων

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Σκοπός της ενότητας αυτής είναι η μελέτη της ελληνικής γραμματείας των αυτοκρατορικών χρόνων, η οποία  αισθάνεται για πρώτη φορά άβολα δίπλα στην έκρηξη της λατινικής λογοτεχνίας και επιχειρεί να αντιδράσει. Bασικοί μοχλοί αυτής της αντίδρασης-αντίστασης, μακριά απ᾽ την ελευθερία και την πνευματική ηγεμονία της κλασικής Aθήνας, ήταν ο αττικισμός και η δεύτερη σοφιστική, ενώ εγκαταλείπεται η αποκλειστικότητα ορισμένων παραδοσιακών πολιτιστικών κέντρων με την αναζήτηση ταλέντων σε όλη την επικράτεια της αυτοκρατορίας.

    Λέξεις κλειδιά: Αυτοκρατορική Περίοδος, Αττικισμός, Δεύτερη Σοφιστική, Κοινή, Αναβίωση του Κλασικού Παρελθόντος, Νέα Λογοτεχνικά Είδη (Μυθιστόρημα, κ.ά), Χριστιανισμός.

  • 4. Παπυρολογία - Παλαιογραφία - Κριτική των κειμένων

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στη συγκεκριμένη θεματική ενότητα του μαθήματος γίνεται εκτεταμένη μελέτη των παπύρων. Επίσης, μελετώνται αφενός οι αρχές παλαιογραφικής μελέτης κειμένων και αφετέρου οι τεχνικές έκδοσης αρχαίων ελληνικών και λατινικών κειμένων.

    Λέξεις κλειδιά: Μελέτη των παπύρων, παπυρολογία, παλαιογραφική μελέτη κειμένων, παλαιογραφία, τεχνικές έκδοσης κειμένων, Αρχαία Ελληνικά κείμενα, Λατινικά κείμενα.

  • 5. Μυθολογία - Θρησκεία

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στην παρούσα θεματική ενότητα:

    • μελετώνται μεθοδολογικές διευκρινίσεις, κατηγορίες δεδομένων και πηγές, χρονολογικά και γεωγραφικά όρια, βασικές έννοιες σχετικές με την αρχαία ελληνική θρησκεία.
    •  περιγράφονται / μελετώνται τα χαρακτηριστικά των αρχαιοελληνικών μυθικών αφηγήσεων. Η σημασιολογική εξέλιξη της λέξης “μύθος” και η καθιέρωσή της στην έρευνα.

    Λέξεις κλειδιά: πολυθεϊσμός, ἱερός, ὅσιος, ἁγνός, ἄγος, εὐσέβεια, δεισιδαιμονία, πόλις-κράτος, τέμενος, πανελλήνιο ιερό, μύθος, λόγος, μυθολογία, μυθογραφία.

  • ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

    Προτεινόμενα συγγράμματα

    • Heinz-Günther Nesserlrath, Εισαγωγή στην Αρχαιογνωσία τόμ. Α΄, Αρχαία Ελλάδα (εκδόσεις Παπαδήμα, Αθήνα 2001).
    • Fritz Graf, Εισαγωγή στην Αρχαιογνωσία τόμ. Β΄, Ρώμη (εκδόσεις Παπαδήμα, Αθήνα 2001).