Περιγραφή θέματος

  • Γενικά

    Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Πολιτική

    Διδάσκων: Επίκ. Καθηγητής Θωμάς Μπάκας

  • 1. Έννοια και αντικείμενο της εκπαιδευτικής πολιτικής

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στην ενότητα αναπτύσσονται τα εξής θέματα: Εννοιολογικοί ορισμοί, Εκπαίδευση, Εκπαιδευτικό σύστημα, Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, Πολιτεία, Πολιτική, Πολιτική εξουσία, Εκπαιδευτική πολιτική, Τι είναι τελικά «Εκπαιδευτική Πολιτική»;

    Λέξεις κλειδιά: Εκπαίδευση, εκπαιδευτικό σύστημα, εκπαιδευτική πολιτική.

  • 2. Παράγοντες διαμόρφωσης της εκπαιδευτικής πολιτικής

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στην ενότητα αναπτύσσονται τα εξής θέματα: Παράγοντες που επηρεάζουν και προσδιορίζουν τους σκοπούς της εκπαίδευσης και την εκπαιδευτική πολιτική, Πολιτειακοί/κρατικοί παράγοντες, Θρησκευτικοί παράγοντες, Πολιτικοί παράγοντες (Κόμματα), Κοινωνιολογικοί παράγοντες, Επιστημονικοί-πολιτιστικοί παράγοντες, Φιλοσοφικοί/ ιδεολογικοί παράγοντες, Οικονομικοί παράγοντες, Ανθρωπολογικοί παράγοντες, Παιδαγωγικοί και Ψυχολογικοί παράγοντες, Διεθνείς παράγοντες, Το Σύνταγμα της χώρας, Οι σκοποί της Εκπαίδευσης

    Λέξεις κλειδιά: Παράγοντες: πολιτικοί, θρησκευτικοί, πολιτικοί, οικονομικοί, κοινωνιολογικοί, πολιτιστικοί.

  • 3. Διαδικασία διαμόρφωσης της εκπαιδευτικής πολιτικής

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στην ενότητα αυτή αναπτύσσονται τα παρακάτω θέματα: Μελέτη-σχεδιασμός και προγραμματισμός της Εκπαιδευτικής Πολιτικής, Η Πειραματική-ερευνητική εφαρμογή του σχεδίου της Εκπαιδευτικής Πολιτικής, Η γενική εφαρμογή της Εκπαιδευτικής Πολιτικής.

    Λέξεις κλειδιά: Σχεδιασμός, πειραματική-γενική εφαρμογή.

  • 4. Φορείς άσκησης της εκπαιδευτικής πολιτικής

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στους φορείς που ασκούν τη διοίκηση και πολιτική της εκπαίδευσης αναφέρονται η Κυβέρνηση, ο Υπουργός Παιδείας και πολλοί άλλοι φορείς, όπως π.χ. οι διοικητικές υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας, τα όργανα διοίκησης και εποπτείας, συμβουλευτικές επιτροπές, εκπαιδευτικά σωματεία, κ.α.

    Λέξεις κλειδιά: Κυβέρνηση, υπουργός Παιδείας, σωματεία.

  • 5. Οι βασικές αρχές του εκπαιδευτικόυ μας συστήματος

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Αναπτύσσονται οι ενότητες: Η αρχή της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, Η αρχή της δωρεάν παιδείας, Η αρχή της κρατικής εποπτείας, Η αρχή της συνύπαρξης δημόσιας και ιδιωτικής εκπαίδευσης, Η αρχή της ελεύθερης επιλογής σχολείου, Η αρχή της μεικτής φοίτησης, Η αρχή της προαιρετικής Προσχολικής Αγωγής, Η αρχή της ελευθερίας της διδασκαλίας και της έρευνας, Η αρχή της ημιημερήσιας λειτουργίας των σχολείων, Η αρχή της αποκλειστικότητας του κράτους για έκδοση τίτλων σπουδών και χορήγηση διπλωμάτων, Η αρχή της παράλληλης λειτουργίας κοινών και ειδικών σχολείων.

    Λέξεις κλειδιά: Υποχρεωτική εκπαίδευση, δωρεάν παιδεία, κρατική εποπτεία, προαιρετική προσχολική αγωγή.

  • 6. Διαχρονική εξέλιξη της εκπαιδευτικής πολιτικής στο νεοελληνικό κράτος

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Η εκπαιδευτική πολιτική του Καποδίστρια την περίοδο 1828-1831, Η εκπαιδευτική πολιτική της περιόδου 1833-1880, Η εκπαιδευτική πολιτική της περιόδου 1880-1913, Η εκπαιδευτική πολιτική της περιόδου 1913-1929, Η εκπαιδευτική πολιτική της περιόδου 1929-1959, Η εκπαιδευτική πολιτική της περιόδου 1959-1967, Η εκπαιδευτική πολιτική της περιόδου της δικτατορίας 1967-1974, Η εκπαιδευτική πολιτική της περιόδου 1974-1981, Η εκπαιδευτική πολιτική της περιόδου 1981-1989.

    Λέξεις κλειδιά: Καποδίστριας, Τρικούπης, Βενιζέλος.

  • 7. Η παιδεία στα ελληνικά Συντάγματα

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στην ενότητα αναπτύσσονται οι βασικές Συνταγματικές διατάξεις για την εκπαίδευση και η διαχρονική εξέλιξή τους από τα πρώτα Συντάγματα του 1821 μέχρι το ισχύον Σύνταγμα του 1975.

    Λέξεις κλειδιά: Σύνταγμα, διατάξεις για την εκπαίδευση.

  • Βιβλιογραφία

    Προτεινόμενα συγγράμματα

    • Βεργίδης Δ., Υφαντή Α., (2011), Θέματα εκπαιδευτικής πολιτικής, Ύψιλον/Βιβλία, Αθήνα
    • Γουβιάς Δ., Θεριανός Κ., (2014), Εκπαιδευτική Πολιτική, Gutenberg, Αθήνα

    Επιπλέον συνιστώμενη βιβλιογραφία και υλικό προς μελέτη

    Ball S., (1999), Politics and Policy Making in Education, Routledge London.

    Ζαμπέτα, Π. (1994). Η εκπαιδευτική πολιτική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση 1974-1989. Αθήνα, Θεμέλιο.

    Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη Γ., (1997), Εκπαιδευτική πολιτική και πρακτική. Κοινωνιολογική ανάλυση, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα,.

    Παπαδάκης Ν., (2003), Εκπαιδευτική πολιτική, Αθήνα, εκδ. Gutenberg.

    Πολυχρονόπουλου Π., (1982), Παιδεία και πολιτική στην Ελλάδα. Κριτική ανάλυση και αξιολόγηση των ιδεολογικών και γνωστικών λειτουργιών του σχολικού συστήματος (1950-1975), Αθήνα, Καστανιώτης.

    Σταμέλος Γ, (2009), Εκπαιδευτική πολιτική, Αθήνα, εκδ. Διόνικος.

    Τερζή Ν., (1988), Εκπαιδευτική πολιτική και εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Πρόγραμμα και πραγματικότητα. Πράγματα και πρόσωπα, Κυριακίδης, Θεσ/νίκη.

    Τσαούση Δ., (1996), Ευρωπαϊκή Εκπαιδευτική Πολιτική, Αθήνα, εκδ. Gutenberg.

    Υφαντή Α., (2011), Εκπαιδευτική πολιτική και σχεδιασμός για ένα σύγχρονο σχολείο, Αθήνα, εκδ. Λιβάνη.

    Χαραλάμπους Δ. (επιμ), Μεταπολίτευση και εκπαιδευτική πολιτική, Αθήνα, εκδ. Ελληνικά Γράμματα.

    Ξενόγλωσση βιβλιογραφία μεταφρασμένη στην Ελληνική.

    Sarp Rachel, Γνώση, ιδεολογία και η πολιτική της Εκπαίδευσης, περιοδ. «Εκπαιδευτική Κοινότητα», τεύχ. 7, σελ. 360-42.

     

    Ελληνική Βιβλιογραφία

    Αθανασούλα-Ρέππα Α., Κουτούζης Μ., Μαυρογιώργος Γ., Νιτσόπουλος

    Β., Χαλκιώτης Δ., Διοίκηση Εκπαιδευτικών Μονάδων, τόμος Α΄, Εκπαιδευτική Διοίκηση και Πολιτική, Ε.Α.Π., Πάτρα 1999. (Άρθρο Γ. Μαυρογιώργου, Η εκπαιδευτική μονάδα ως φορέας διαμόρφωσης και άσκησης εκπαιδευτικής πολιτικής).

    Ανδρέου Α., Εκπαιδευτική πολιτική 1981-1989, περιοδ. «Εκπαιδευτική Κοινότητα», τεύχ. 3/1989, σελ. 15-17.

    Ανδρόνικου Μ., Παιδεία και πολιτική, εφημ. Το Βήμα, 18 Νοεμβρίου 1976

    Αντωνίου Δ., Οι απαρχές του ελληνικού εκπαιδευτικού σχεδιασμού στο νεοελληνικό κράτος. Το σχέδιο της επιτροπής του 1833, εκδ. Πατάκη, Αθήνα 1992.

    Βαλσαμάκη-Ράλλη Η., Παιδεία και Πολιτική (1982-1985), Αθήνα 1985.

    Βεργίδη Δ., Η παρέμβαση των διεθνών οργανισμών στην ελληνική εκπαιδευτική πολιτική, στο βιβλίο Κριτική της Εκπαιδευτικής πολιτικής 1974-1981, εκδ. Κ.Ε.Μ.Ε.Α., Αθήνα 1982.

    Βώκου Γ., Φιλοσοφία και Εκπαιδευτική πολιτική, εκδ. Βιβλία για όλους.

    Βώρου Φ., Εκπαιδευτική πολιτική. Προσδοκίες και πράξεις, Αθήνα 1986.

    Βώρου Φ., Εκσυγχρονισμός εκπαιδευτικής νοοτροπίας & πολιτικής, περιοδ. «Προεκτάσεις στην Εκπαίδευση», τεύχ. 19/ 1996.

    Γέρου Θ., Εκπαιδευτική πολιτική (1975-1981), Αθήνα 1981.

    Δημαρά Α., Υπουργείο Παιδείας και εκπαιδευτική πολιτική, περιοδ. Σύγχρονα Θέματα, τεύχ. 4/1978, σελ. 3-8.

    Δημητρίου Π., Η έλλειψη εθνικής πολιτικής στην Εκπαίδευση, περιοδ. «Σύγχρονο Σχολείο», τεύχ. 2 Μάρτιος- Απρίλιος 1991

    Ε. Κ., «Κείμενα για την Ευρωπαϊκή εκπαιδευτική πολιτική», εκδ. της Υπηρεσίας Ευρωπαϊκών Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Λουξεμβούργο 1986.

    Ε. Κ., Μια εκπαιδευτική πολιτική για την Ευρώπη, Φύλλο της σειράς «Ευρωπαϊκά κείμενα», της Υπηρεσίας Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, Λουξεμβούργο 1982.

    Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης, Παιδεία και Πολιτική, τεύχ. 3 /1982.

    Ζαμπέτα Ε., Η εκπαιδευτική πολιτική στην ελληνική Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, (1974-1989). Η περίπτωση των πολιτικών εποπτείας και αξιολόγησης της εκπαίδευσης, Διδακτορική διατριβή, Αθήνα 1992.

    Ηλιού Μ., Πραγματικότητες και οραματισμοί στην Εκπαίδευση. Εναλλακτικές προτάσεις εκπαιδευτικής πολιτικής στο: Προβλήματα της Ελληνικής Εκπαίδευσης, Πρακτικά Α΄ Συνεδρίου της Ο.Ι.Ε.Λ.Ε., Αθήνα 1980.

    Καζαμία Α., Κράτος, κοινωνία, εκπαιδευτική πολιτική, εκδ. προτάσεις.

    Καζαμία Α., Παιδαγωγική έρευνα και εκπαιδευτική πολιτική, εφημ. «Το Βήμα», 25-3-1980. 67

    Καζεπίδη Α., Παιδεία και Ελληνική Εκπαιδευτική Πολιτική, περιοδ. Οικονομικός Ταχυδρόμος, 30 Νοεμβρίου 1972, σελ. 17-18.

    Κακαβούλη Α., Ευρωπαϊκή διάσταση στην Παιδεία.

    Κάτσικα Χ.-Καββαδία Γ., Κρίση του σχολείου και Εκπαιδευτική πολιτική, εκδ. Gutenberg,

    Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη Γ., Εκπαιδευτική πολιτική και πρακτική. Κοινωνιολογική ανάλυση, εκδ. Ελλληνικά Γράμματα, Αθήνα 1997.

    Κοντογιαννοπούλου- Πολυδωρίδη Γ., Έρευνα και Εκπαιδευτική Πολιτική. Παράγοντες που επιδρούν στην επίδοση και επιλογή, στο: Οι Εκπαιδευτικές ΜεταρρυθμίσειςΠανεπιστήμιο Κρήτης, Ρέθυμνο 1986.

    Λαϊνα Θ., Εκπαιδευτική πολιτική: Μια επισκόπηση της ελληνικής βιβλιογραφίας, περιοδ. «Τα Εκπαιδευτικά», τεύχ. 36/95, σελ. 52-62.

    Λούμπου Β., Εκπαιδευτική πολιτική και αποκέντρωση, περιοδ. Λόγος και Πράξη, τεύχ. 57/ Ιούλιος-Αύγουστος 1994.

    Μ.Π.Ε., Εκπαιδευτική πολιτική, τόμος 2ος , σελ. 419-420.

    Μαρκόπουλου Α., Η εκπαιδευτική πολιτική των Ευρωπαϊκών κοινοτήτων και τα εκπαιδευτικά συστήματα των κρατών μελών Θεσ/νίκη 1990.

    Μαυρογιώργου Γ., Εκπαιδευτική πολιτική και παιδαγωγική έρευνα: Η δυνατότητα των πολλαπλών χρήσεων, περιοδ. Σύγχρονη Εκπαίδευση, τεύχ. 35/1987, σελ. 15-25.

    Μαυρογιώργου Γ., Κρατικός έλεγχος, υπουργική εκπαιδευτική πολιτική και λαϊκή συμμετοχή, περιοδ. «Σύγχρονη Εκπαίδευση», τεύχ. 27/1986, σελ. 10-16.

    Μαυροσκούφη Δ., Εκπαίδευση και εκπαιδευτική πολιτική στην Ελλάδα 1821-1832, Θεσ/νίκη 1996.

    Μπαλάσκα Κ. Εκπαιδευτική Θεωρία και Πολιτική, εκδ. Πατάκη, Αθήνα 1997.

    Νούτσου Μπ., Ιδεολογία και εκπαιδευτική πολιτική, εκδ. Θεμέλιο, Αθήνα 1986.

    Ουλή Θ., Η εκπαιδευτική μας πολιτική. Ανατύπωσις εκ του περιοδικού «Τρεις Ιεράρχες», εκδ. «Τριών Ιεραρχών».

    Παπάζογλου Μ., Εκπαίδευση και πολιτική, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα 1978.

    Παπανούτσου Ε. Εκπαίδευση και πολιτική, Το Βήμα, 23-1-1972. Στο βιβλίο Η παιδεία το μεγάλο μας πρόβλημα.

    Πεσματζόγλου Σ., Εκπαίδευση και ανάπτυξη στην Ελλάδα, 1948-1985, εκδ. Θεμέλιο , Αθήνα 1987.

    Πολυδωρίδη Γ., Έρευνα και εκπαιδευτική πολιτική: Παράγοντες που επιδρούν στην επίδοση και επιλογή. Στο Πανεπιστήμιο Κρήτης -Φιλοσοφική Σχολή, 1986.

    Πολυχρονόπουλου Π., Παιδεία και πολιτική στην Ελλάδα. Κριτική ανάλυση και αξιολόγηση των ιδεολογικών και γνωστικών λειτουργιών του σχολικού συστήματος (1950-1975), εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 1982.

    Προβατά Α., (…), Η ελληνική εκπαιδευτική πολιτική και η Ενωμένη Ευρώπη, τόμος Α΄, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα.

    Σκούρα Λ., Εκπαιδευτική πολιτική στην κατάρτιση των δασκάλων κατά τον 20ο αιώνα, Αθήνα 1997.

    Στασινού Δ., Το σύνδρομο των μαθησιακών δυσκολιών, Η Εκπαιδευτική Πολιτική του ΥΠ.Ε.Π.Θ. και ο μύθος της ενισχυτικής διδασκαλίας, περιοδ. Γλώσσα, τεύχ. 44, σελ. 48-69.

    Τερζή Ν., Εκπαιδευτική πολιτική και εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Πρόγραμμα και πραγματικότητα. Πράγματα και πρόσωπα, εκδ. Κυριακίδη, Θεσ/νίκη 1988.

    Τηλεκίδου Γ., Πολιτική και Παιδεία, Θεσ/νίκη, 68

    Τσαούση Δ., Ευρωπαϊκή Εκπαιδευτική Πολιτική, εκδ. Gutenberg, Αθήνα 1966.

    Φατούρου Δ., Δημόσιο Ημερολόγιο. Μια πολιτική για την Εκπαίδευση, εκδ. Καστανιώτη, Αθήνα 1994.

    Φραγκουδάκη Α., Κονδύλη Μ., Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση ως πολιτική ιδεολογία: Η θέση των πολιτικών κομμάτων για την Εκπαίδευση, περιοδ. «Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης», τεύχ. 3/1982.

    Χαραλαμπίδη Θ., Οι κυριότεροι σταθμοί της εκπαιδευτικής πολιτικής της Ελλάδος 1821-1971,. Ανάτυπο από το Δελτίο Εθνικού Ιδρύματος «Ο Βασιλεύς Παύλος», τεύχη 73 και 74.

    Ψαχαρόπουλου Γ., Εκπαιδευτική πολιτική και κοινωνική ευημερία, εφημ. «Το Βήμα», 7-5-1978.