Περιγραφή θέματος

  • Γενικά

    Συντήρηση και Συσκευασία Τροφίμων

    Διδάσκοντες: Λέκτορας Α. Μπαδέκα, Αναπλ. Καθ. Κ. Ρηγανάκος

          

  • 1. Συντήρηση τροφίμων

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στην πρώτη θεματική ενότητα του μαθήματος περιγράφονται αναλυτικά οι παρακάτω μέθοδοι συντήρησης τροφίμων:

    1. Συντήρηση των τροφίμων με θερμική κατεργασία – κονσερβοποίηση των τροφίμων

    2. Συντήρηση των τροφίμων με ξήρανση (αφυδάτωση)

    3. Συντήρηση των τροφίμων με ψύξη

    4. Συντήρηση των τροφίμων με κατάψυξη

    5. Συντήρηση των τροφίμων με συμπύκνωση (εξάτμιση)

    6. Συντήρηση των τροφίμων με κάπνισμα

    7. Συντήρηση των τροφίμων με αλάτιση

    8. Συντήρηση των τροφίμων με χημικά συντηρητικά

    9. Συντήρηση των τροφίμων με βιολογικές μεθόδους                 

    10. Συντήρηση των τροφίμων με ακτινοβόληση

    Λέξεις κλειδιά:  Συντήρηση Τροφίμων, Μέθοδοι συντήρησης τροφίμων, θερμική κατεργασία,κονσερβοποίηση, ξήρανση (αφυδάτωση), ψύξη, κατάψυξη, συμπύκνωση (εξάτμιση), κάπνισμα, αλάτιση, χημικά συντηρητικά βιολογικές μέθοδοι, ακτινόβοληση τροφίμων.

  • 2. Συσκευασία τροφίμων

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στη δεύτερη θεματική ενότητα του μαθήματος περιγράφονται εκτενώς η οικονομική σημασία της συσκευασίας, το νομικό πλαίσιο της συσκευασίας και τέλος η συσκευασία και το περιβάλλον. Αναλυτικότερα εξετάζονται:

    Α) Η οικονομική σημασία της συσκευασίας

    α) Aποτελέσματα της σωστής Συσκευασίας.

    β) Σκοπός της  συσκευασίας. Mορφές της συσκευασίας (άμεση, έμμεση και συσκευασία διακίνησης).

    γ) Προβλήματα σχεδιασμού της συσκευασίας

    δ)  Στόχοι της συσκευασίας

    ε) Πληροφορίες της Συσκευασίας.

    στ) Μελλοντικές εξελίξεις

     

    Β)Tο νομικό πλασίο της συσκευασίας

    1) Δημόσιες υπηρεσίες της Ελλάδας οι οποίες νομοθετούν τα θέματα συσκευασίας.

    2) Πρόσθετα Τροφίμων

    3) ΕΦΕΤ - Στόχοι του ΕΦΕΤ- Νομοθετικό πλαίσιο.

    4) Έλεγχος τροφίμων

    5) Ποιότητα-Προδιαγραφές τροφίμων.

    7) Yλικά σε επαφή με τρόφιμα

    8) Προσυσκευασίες -σήμα e

    9) Koινοτικό Δίκαιο-Oδηγίες της EE

    Aγορανομικό Δίκαιο           

    Κώδικας Τροφίμων και Ποτών

    Επισήμανση Τροφίμων - Ενδείξεις Επισήμανσης

    10) Υλικά συσκευασίας που προορίζονται να έλθουν σε επαφή με τρόφιμα.

    11) Δίκαιο αθέμιτου ανταγωνισμού

    12) Δίκαιο σημάτων

    13) Κωδικοποίηση είδους ή Γραμμωτός Κώδικας E.A.N., Σημασία των δεκατριών ψηφίων του Γραμμωτού Κώδικα E.A.N., Κώδικας QR

    14) Δίκαιο μεταφορών - Σήμανση συσκευασιών μεταφοράς

    15) Aσφαλιστικό Δίκαιο

    16) Aστικό Δίκαιο-Eυθύνη Παραγωγού

    17) Νομοθετική θεώρηση για την συσκευασία και το περιβάλλον -Ανακύκλωση πλαστικών - Εθελοντικό κωδικοποιημένο σύστημα για πλαστικούς περιέκτες

    18) Επισήμανση των ακτινοβολημένων τροφίμων

    19) Μεταλλαγμένα Φυτά - Γενετικά Τροποποιημένοι Οργανισμοί (ΓΤΟ) -Επισήμανση των Γενετικά Τροποποιημένων Τροφίμων.

     

    Γ) Η συσκευασία και το περιβάλλον

    1. Μέθοδοι διάθεσης των απορριμμάτων

    Α) Υγειονομική ταφή

    Αποικοδόμηση των υλικών συσκευασίας

    Σκοπός και προβλήματα της αποικοδόμησης των υλικών συσκευασίας

    Τρόποι αποικοδόμησης των πλαστικών

    Β) Καύση

    Γ) Ανάκτηση των υλικών –Ανακύκλωση

    Συστήματα ανάκτησης

    Ανακύκλωση υλικών

    Εναλλακτικές λύσεις

    Πλεονεκτήματα-μειονεκτήματα των διαφόρων μεθόδων διάθεσης των απορριμμάτων.

    Λέξεις κλειδιά: Οικονομική σημασία της συσκευασίας, Νομικό πλαίσιο της συσκευασίας, Επισήμανση τροφίμων, Προσυσκευασίες τροφίμων, Υλικά σε επαφή με τρόφιμα, Γραμμωτός Κώδικας ΕΑΝ, Συσκευασία και Περιβάλλον, Υγειονομική ταφή των απορριμμάτων, Αποικοδόμηση υλικών συσκευασίας, Καύση των απορριμμάτων, Ανακύκλωση υλικών.

  • 3. Υλικά συσκευασίας τροφίμων

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στην τρίτη θεματική ενότητα του μαθήματος εξετάζονται οι ιδιότητες των υλικών συσκευασίας. Συγκεκριμένα, μελετώνται οι ιδιότητες του γυαλιού, χαρτιού, μετάλλου και πλαστικού ως υλικό συσκευασίας.

    Λέξεις κλειδιά: Γυαλί, μέταλλο, χαρτί, πλαστικά, συσκευασία.

  • 4. Διαπερατότητα (φραγμός) υλικών συσκευασίας. Πολυστρωματικά υλικά συσκευασίας

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στην τέταρτη θεματική ενότητα εξετάζονται:

    α. αφενός η διαπερατότητα των υλικών συσκευασίας σε αέρια και ατμούς, οι παράγοντες που την επηρεάζουν καθώς και τα υλικά υψηλού φραγμού και

    β. αφετέρου οι τεχνικές παρασκευής πολυστρωματικών υλικών συσκευασίας.

    Λέξεις κλειδιά: Διαπερατότητα, φραγμός, πολυστρωματικά υλικά.

  • 5. Εξελίξεις στη συσκευασία τροφίμων

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στην πέμπτη θεματική ενότητα παρουσιάζονται οι σύγχρονες εξελίξεις στη συσκευασία τροφίμων: τροποποιημένη ατμόσφαιρα, ενεργός / έξυπνη συσκευασία, ασηπτική συσκευασία και τεχνικές αυτών.

    Λέξεις κλειδιά: Τροποποιημένη ατμόσφαιρα, ασηπτική συσκευασία, τεχνικές ασηπτικής συσκευασίας.

  • 6. Αλληλεπίδραση υλικού συσκευασίας με το τρόφιμο. Συγκόλληση υλικών συσκευασίας.

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στην έκτη θεματική ενότητα του μαθήματος μελετάται:

    α. η μετανάστευση μικρομοριακών ενώσεων από το υλικό συσκευασίας στο συσκευασμένο τρόφιμο καθώς και οι παράγοντες που την επηρεάζουν.

    β. η συγκόλληση υλικών συσκευασίας (κατηγορίες και εφαρμογές των διαφόρων συγκολλητικών και τέλος

    γ. η θερμοσφράγιση και οι τεχνικές αυτής.

    Λέξεις κλειδιά: Μετανάστευση, συγκόλληση, θερμοσφράγιση.

  • 7. Εκτύπωση υλικών συσκευασίας

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στην έβδομη θεματική ενότητα του μαθήματος περιγράφονται οι τεχνικές εκτύπωσης των υλικών συσκευασίας.

    Λέξεις κλειδιά: Εκτύπωση, υλικά.

  • 8. Έλεγχος υλικών συσκευασίας. Προστατευτική συσκευασία

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στην όγδοη θεματική ενότητα του μαθήματος περιγράφονται οι δοκιμές και έλεγχοι που πρέπει να γίνουν στα υλικά συσκευασίας καθώς και η μέτρηση των μηχανικών ιδιοτήτων. Επίσης, εξετάζεται η προστατευτική συσκευασία κατά τη διακίνηση/μεταφορά/ αποθήκευση.

    Λέξεις κλειδιά: Μηχανικές ιδιότητες, προδιαγραφές υλικού συσκευασίας, προστατευτική συσκευασία.

  • Βιβλιογραφία

    Προτεινόμενα συγγράμματα

    1η και 2η θεματική ενότητα

    1. Μ.Γ. Κοντομηνάς, Κ.Α. Ρηγανάκος, Συντήρηση και Συσκευασία Τροφίμων, Πανεπιστημιακές Παραδόσεις, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
    2. Ι. Αρβανιτογιάννης, Α. Στρατάκος, Τεχνολογίς Επεξεργασίας και Συσκευασίας Τροφίμων, University Studio  Press AE
    3. Σ.Ε. Παπαδάκης, Συσκευασία Τροφίμων, Εκδόσεις Α. Τζιόλα & Υιοί ΑΕ
    4. O.R  Fennema. (1976). Principles of Food Science. (Ed. By Fennema, O.R.) Marcel Dekker, Inc., New York, N.Y., USA.

    3η έως 8η θεματικής ενότητα

    1. Πανεπιστημιακές σημειώσεις για το μάθημα «Συντήρηση και Συσκευασία Τροφίμων», Ρηγανάκος Κ, Κοντομηνάς Μ.
    2. Συσκευασία Τροφίμων, Παπαδάκης Σ.Ε., Εκδόσεις ΤΖΙΟΛΑ, Θεσσαλονίκη, 2010

    Επιπλέον συνιστώμενη βιβλιογραφία και υλικό προς μελέτη

    3η έως 8η θεματικής ενότητα

    • Πηγές στο Διαδίκτυο
    • Robertson, G. L., Food Packaging, Principles and Practice, Marcell Dekker Inc., 1993.
    • Novel food packaging techniques, Ahvenainen, R., CRC Press, 2003.