Topic outline

  • General

    Ανθολογία Ρωμαϊκής Ιστοριογραφίας

    Διδάσκων: Επίκ. Καθητητής Φ. Κ. Πολυμεράκης

  • 1. Εισαγωγή

    Περιγραφή θεματικής ενότητας:

    Στην εισαγωγή γίνεται λόγος για τη χρησιμότητα των Λατινικών σπουδών. Επισημαίνονται ο παγκόσμιος χαρακτήρας της Λατινικής, η χρήση της ως γλώσσας των επιστημών, των πηγών της ρωμαϊκής, της μεσαιωνικής και της βυζαντινής ιστορίας και η επιβίωση της στις ρωμανικές - νεολατινικές γλώσσες. Παρατίθενται η αδρομερής διαίρεση των περιόδων της Λατινικής γραμματείας και αναλυτικότερα οι περίοδοι της γραμματείας της αρχαιότητας με έμφαση στην προέλευση και τη χρήση του όρου «κλασικός».

    Στην εισαγωγή για την ιστοριογραφία περιλαμβάνονται τα είδη και οι περιορισμοί της, τα Χρονικά των Αρχιερέων, η ελληνόγλωσση ρωμαϊκή ιστοριογραφία με τον Φάβιο Πίκτωρα και τους συνεχιστές του, η καθιέρωση της λατινόγλωσσης ιστοριογραφίας από τον Κάτωνα, το Υπόμνημα ως λογοτεχνικό είδος, καθώς και εργοβιογραφικά και επισημάνσεις γραμματολογικού τύπου για τους κυριότερους ρωμαίους ιστορικούς και βιογράφους μέχρι την Ύστερη Αρχαιότητα.

    Λέξεις κλειδιά: Περίοδοι γραμματείας, ιστοριογραφικά και βιογραφικά είδη, εργοβιογραφικά στοιχεία, μεθοδολογία, χαρακτηριστικά γνωρίσματα.

  • 2. Κείμενα θεωρητικού προβληματισμού

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στην παρούσα ενότητα γίνεται γλωσσικός και ερμηνευτικός σχολιασμός επιλεγμένων κειμένων από την παρέκβαση περί ιστοριογραφίας από την πραγματεία De Oratore του Κικέρωνα, από τον Κοϊντιλιανό και τον Πλίνιο το Νεότερο.

    Λέξεις κλειδιά: Narrare, exornare, quinque membra eloquentiae, genera dicendi, rerum ratio, verborum ratio, exempla.

  • 3. Kείμενα ιστορικών και βιογράφων

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Γλωσσικός (λεξιλόγιο, γραμματική, σύνταξη, μετάφραση) και ερμηνευτικός υπομνηματισμός επιλεγμένων κειμένων από τον Ιούλιο Καίσαρα (De bello gallico 1,1· 3, 18-19· De bello civili 1,32), τον Κορνήλιο Νέπωτα (praefatio, Themistocles 7, Aristides 1, De regibus 2, Hannibal 1-2, Cato 1 και 3, Atticus 1 και 13), τον Σαλλούστιο (Catilina 1-5 και 54· Jugurtha 4-5· Historiae 1, 11-12 και 16· 4, 69), τον Τίτο Λίβιο (praefatio), τον Πομπήιο Τρόγο (Hist. Phil. Epit. Praefatio και 1,1), τον Κορνήλιο Τάκιτο (Germania 1-2· Argicola 3· Historiae 1,1· Annales 1,1 και 15,44), τον Σουητώνιο (Augustus 14, 17, 18), τον Αμμιανό Μαρκελλίνο (xxii 4, 5 και 3, 21).

    Λέξεις κλειδιά: Προοίμιο, αναγγελία θέματος, σπουδαιότητα του θέματος, professio veritatis, μεθοδολογία, παράδοση και ανανέωση, υπομνηματισμός και ερμηνεία.

  • Βιβλιογραφία

    Προτεινόμενα συγγράμματα

    Προτείνεται και διανέμεται το βιβλίο του Fr. Graf, απ’ όπου οι παρατιθέμενες σελίδες ανήκουν στην ύλη του μαθήματος:

    1) Fr. Graf (επιμ.), Εισαγωγή στην Αρχαιογνωσία: τόμος Β΄ Ρώμη (Einleitung. in die  Lateinische Philologie, Stuttgart & Leipzig 1997, μετάφρ.- επιμ. Δ. Ζ. Νικήτας), εκδ. Δ. Παπαδήμα, Αθήνα 2001, σσ. 195-196, 202-205, 212, 244-248, 281-286, 307-310, 322-323.

    Εναλλακτικά προτείνονται τα βιβλία των:

    1) E. J. Kenney – W. V. Clausen, Ιστορία της Λατινικής Λογοτεχνίας (The Cambridge History of Classical Literature. II Latin Literature, Cambridge 1982, μετάφραση Θ. Πίκουλας – Α. Σιδέρη-Τόλια, επιμ. Α. Στεφανής), εκδ. Παπαδήμα, Αθήνα 1998.

    2) Α. Ernout – F. Thomas, Συντακτικό της Λατινικής (Syntaxe Latine, Paris 21972, μετάφρ. Θ. Πίκουλας – επιμ. Ανδέας Μιχαλόπουλος), εκδ. Παπαδήμα, Αθήνα 2012.