Περιγραφή θέματος

  • Γενικά

    Εργαστήριο Φωτογραφίας ΙΙ

    Διδάσκων: Παναγιώτης Παπαδημητρόπουλος

    © Παναγιώτης Παπαδημητρόπουλος, Σύννεφα, 13:15-14:10

                                  

    Περιγραφή:

    Στο Εργαστήριο Φωτογραφίας ΙΙ ο φοιτητής διδάσκεται τα σχετικά με τη φωτογραφική ποιητική τόσο ως αυτόνομη πρακτική όσο και ως τέχνη που επιτρέπει τη διεύρυνση της οπτικής αντίληψης σε παράλληλες εικαστικές πρακτικές όπως είναι η ζωγραφική, η γλυπτική, η χαρακτική και το βίντεο. Το εργαστήριο έχει ως σκοπό να παράσχει στους φοιτητές όχι μόνο τεχνικές γνώσεις και δεξιότητες αλλά και να διαμορφώσει θέσεις και αντιλήψεις για την εικόνα και τον ρόλο της στη δημιουργία πολιτισμικής συνείδησης.

    Ο φοιτητής, έχοντας εξοικειωθεί, στο προηγούμενο εξάμηνο, με το καθαρά τεχνικό μέρος της αναλογικής φωτογραφίας (είδη φωτογραφικών μηχανών, φακοί, τύποι φιλμ, τεχνικές λήψης, εμφάνισης του φιλμ και εκτύπωσης) σε συνάρτηση με την έννοια της καλλιτεχνικής πρόθεσης, καλείται στη συνέχεια να απαντήσει φωτογραφικά σε ερωτήματα που αφορούν τις σχέσεις ανάμεσα στο υποκειμενικό και το αντικειμενικό, το ντοκουμέντο και την τέχνη, το φως και τη σκιά, την εικόνα και τον λόγο, το ωραίο και το άσχημο, την ακρίβεια της φωτογραφικής αναπαράστασης και την αφαίρεση, το πορτρέτο, την παράσταση (presentation) και την αναπαράσταση (representation),  τη φωτογραφική αφήγηση.

    Στη διάρκεια του εξαμήνου διεξάγονται παρουσιάσεις/αναλύσεις έργων δημιουργών-φωτογράφων και διαλέξεις σχετικά με τα θέματα που έχουν δοθεί. Ταυτόχρονα μελετάται η αλληλοεπίδραση και ο διάλογος ο οποίος  αναπτύσσεται ανάμεσα στην εικαστική φωτογραφία και τη σύγχρονη τέχνη. Τα εργαστηριακά μαθήματα επιτρέπουν την υλοποίηση εργασιών εικαστικού και θεωρητικού χαρακτήρα.

    Μαθησιακοί στόχοι μαθήματος:

    Το Εργαστήριο Φωτογραφίας ΙΙ, ως συνέχεια του Εργαστηρίου Φωτογραφίας Ι,  εστιάζει στην έννοια «καλλιτεχνική πρόθεση», με την οποία εξοικειώθηκε ο φοιτητής στο προηγούμενο εξάμηνο,  συσχετίζοντάς την αυτή τη φορά με ερωτήματα που αφορούν τα δίπολα «υποκειμενική/αντικειμενική αναπαράσταση, «τέχνη και ντοκουμέντο», «το ωραίο και το άσχημο». Τα θέματα που δίδονται στη διάρκεια του εξαμήνου έχουν ως σκοπό να φέρουν σε επαφή τον φοιτητή, αφενός με τη διαδικασία κυοφορίας του έργου (Τι θέμα επιλέγω; Γιατί επιλέγω το συγκεκριμένο θέμα; Πώς το επεξεργάζομαι;), αφετέρου με την  εξειδικευμένη μεθοδολογία έρευνας που απαιτείται,  εισάγοντας κάθε φορά σε νέα πεδία πολυσημίας και πολυπλοκότητας, τα οποία καλείται να διαχειριστεί ο εκπαιδευόμενος. 

    Ως στόχοι του μαθήματος ορίζονται ενδεικτικά οι κάτωθι:

    α. Η βελτίωση της φωτογραφικής τεχνικής σε συνάρτηση με την καλλιέργεια της κριτικής ικανότητας και την ανάπτυξη της δημιουργικότητας.

    β. Η ανάληψη πρωτοβουλιών προς επίτευξη προσωπικού έργου.

    γ. Η γνωριμία τόσο με τις παραδοσιακές όσο και με τις σύγχρονες θεωρίες και πρακτικές της φωτογραφίας.

    δ. Η διεπικοινωνία της Φωτογραφίας με τις άλλες τέχνες. 

    ε. Η διεύρυνση του οπτικού ορίζοντα του εκπαιδευόμενου ώστε να διευκολυνθεί η παραγωγή προσωπικού έργου, άρτιου τεχνικά, που αποφεύγει, κατά το δυνατόν, τις κοινότοπες απαντήσεις, προάγοντας έτσι την έρευνα της φωτογραφικής τέχνης.

    Λέξεις κλειδιά:

    Φωτογραφικό θέμα, Υποκειμενικό / Αντικειμενικό, Μέσα / Εξω, ντοκουμέντο, τεκμηριωτική καταγραφή / καλλιτεχνική  καταγραφή, Άσχημο / Ωραίο, μονή/πολλαπλή εικόνα, φωτογραφική αφήγηση.

  • 1 - Τα δικά μου Γιάννενα

    Περιγραφή θεματικής ενότητα:

    Mε την εκφώνηση του τίτλου, μοιράζεται το ακόλουθο κείμενο που έχει ως σκοπό να εισαγάγει τον φοιτητή σε μια διαπορητική κατάσταση έρευνας ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα διαπραγματευτεί το θέμα του:

    «Εικονοποιήστε την ως άνω πρόταση και συνοδέψτε τις φωτογραφίες που τελικά θα επιλεγούν με ένα σύντομο κείμενο (περίπου 10 δακτυλογραφημένες γραμμές). Μπορείτε να εμπνευστείτε από το κάτωθι σχόλιο του Βασίλη Καζάκου σχετικά με το έργο του Μονές του νησιού, 1996. «Στο έργο, σχολιάζει ο Καζάκος, με βοήθησε η μνήμη των παιδικών μου χρόνων, όταν ζούσα στο Κάστρο Ιωαννίνων. Είμαι παιδί του Κάστρου και μικρός κολυμπούσα πηγαίνοντας στο νησί. Προσπάθησα να κάνω το έργο λιγάκι πλουμιστό, γιατί, όταν βλέπουμε την πόλη από ψηλά, μοιάζει με δικέφαλο αετό και το νησάκι σαν κορώνα.»  

    Προς πληρέστερη κατανόηση του θέματος, προβάλλονται:

     α) δεκαπεντάλεπτο βίντεο με το έργο του Nobuhoshi Araki, ο οποίος παρουσιάζει την προσωπική φωτογραφική του εκδοχή για την πόλη του (Το δικό μου Τόκυο). 

    β) Προσωπικές φωτογραφίες από το λεύκωμα Journal parisien/Παρισινό Ημερολόγιο http://panayotispapadimitropoulos.blogspot.gr/2012/08/journal-parisien-parisian-diary.html

    γ) Παρουσιάσεις δημιουργών φωτογράφων (William Klein, Robert Frank, Joel Meyerowitz, κλπ) που έχουν εντρυφήσει στο θέμα της πόλης.

    δ) Αποσπάσματα από το βιβλίο Το Θέμα… και η Φωτογραφία

    ε) Εικόνες που έχουν δημιουργήσει φοιτητές προηγουμένων ετών.

    Λέξεις κλειδιά:

    Φωτογραφικό θέμα,πόλη, τόπος,  αστικό τοπίο, υποκειμενικότητα/αντι-κειμενικότητα, υποκειμενική φωτογραφική καταγραφή, Μέσα/Έξω, ημερολόγιο, φωτογραφική αφήγηση, μονή/πολλαπλή εικόνα.

  • 2 - Η φωτογραφία ως ντοκουμέντο

    Περιγραφή θεματικής ενότητας:

    Mε την εκφώνηση του τίτλου, μοιράζεται το ακόλουθο κείμενο που έχει ως σκοπό να εισαγάγει τον φοιτητή σε μια διαπορητική κατάσταση έρευνας σε ό,τι αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα διαπραγματευτεί το θέμα του:                   

    «Αυτό που χαρακτηρίζει το φωτογραφικό ντοκουμέντο ή άλλως την τεκμηριωτική φωτογραφία είναι η αντικειμενικότητά του (objectivité). Το ντοκουμέντο, λειτουργώντας ως δείκτης αυθεντικότητας, απεικονίζει και ταυτόχρονα τεκμηριώνει το φωτογραφημένο γεγονός, ό,τι βρέθηκε ή τοποθετήθηκε μπροστά από τον φακό. Ωστόσο, τίθεται το ερώτημα: Μπορεί το ντοκουμέντο να έχει σχέση με το έργο τέχνης, το οποίο από τη φύση του σχετίζεται με την υποκειμενιστική αποτύπωση του ορατού κόσμου; Μπορεί η φωτογραφία-ντοκουμέντο να είναι ταυτόχρονα και έργο τέχνης και ώς ποιο βαθμό; Αντίστροφα: μπορεί η Τέχνη να διευρύνει τα όριά της δανειζόμενη από το ντοκουμέντο τον τεκμηριωτικό του χαρακτήρα ή άλλως την αντικειμενικότητά του; Δημιουργείστε εικόνες με βάση την παραπάνω προβληματική και συνοδέψτε τις φωτογραφικές εικόνες που τελικά θα επιλεγούν με ένα σύντομο κείμενο.»

    Προς καλύτερη κατανόηση του θέματος, προβάλλονται:

    α) δεκαπεντάλεπτο βίντεο με το έργο των Bernd & Hilla Becher, οι οποίοι  επεξηγούν το θέμα των βιομηχανικών κατασκευών που φωτογραφίζουν στη διάρκεια της καλλιτεχνικής τους πορείας.

    β) Παρουσιάσεις του έργου δημιουργών φωτογράφων (Eugene Atget, Walker Evans, August Sander) που θεωρούνται πρωτοπόροι στη φωτογραφία ντοκουμέντου.  

     γ) Προσωπικές φωτογραφίες από την ιστοσελίδα  http://panayotispapadimitropoulos.blogspot.gr/2001/05/photosynkyria-2001.html

    δ) Εικόνες που έχουν δημιουργήσει φοιτητές προηγουμένων ετών.

    Λέξεις κλειδιά:

    Φωτογραφικό θέμα, ντοκουμέντο, αντικειμενική καταγραφή, τέχνη και μη τέχνη, εικονική αφήγηση, μονή/πολλαπλή εικόνα.

  • 3 - Στα όρια του άσχημου και του ωραίου

    Περιγραφή θεματικής ενότητας:

    Mε την εκφώνηση του θέματος μοιράζεται το ακόλουθο κείμενο:

     «Διερωτώμενοι για τις σχέσεις που διατηρεί το άσχημο με την τέχνη, γράφουν οι Rosen και Zerner: “Το άσχημο είναι ο κύριος παράγων των μετασχηματισμών που συμβαίνουν στην τέχνη. Αντιπροσωπεύει ό,τι της είναι ξένο σε μία δεδομένη στιγμή και χάρη σ’ αυτό, η τέχνη μπορεί και διευρύνει όλο και περισσότερο τα σύνορά της (Rosen Charles, Zerner Henri, Romantisme et Réalisme, Παρίσι, Albin Michel, 1986, σελ. 20)”.Επίσης, σύμφωνα με τον Κandinsky υπάρχουν δύο είδη ομορφιάς: η εξωτερική και η εσωτερική ή υποκειμενική. “Η υποκειμενική ομορφιά, γράφει, είναι αυτή προς την οποία μας σπρώχνει μία εσωτερική αναγκαιότητα όταν έχουμε απαρνηθεί τις συμβατικές φόρμες του ωραίου. (Kandinsky Wassily, Du Spirituel dans l’art et dans la peinture en particulier, Παρίσι, Denoël, 1969, σελ. 66)”. Όμως, μέχρι ποιο βαθμό μπορούμε να αποκηρύξουμε τη συμβατική ομορφιά; Μέχρι ποιο βαθμό μπορούμε να υιοθετήσουμε το άσχημο; Πού σταματά το ωραίο και πού αρχίζει το άσχημο; Πού σταματά το άσχημο και πού αρχίζει το ωραίο;»

    Προς πληρέστερη κατανόηση του θέματος, προβάλλονται :

     α) Φωτογραφίες και βιντεογραφικά αποσπάσματα από το έργο του Joel-Peter Witkin, ο οποίoς σχολιάζει τη διαδικασία παραγωγής των εικόνων του:

       ή 

    β) Παρουσιάσεις του έργου δημιουργών (Diane Arbus, Joel-Peter Witkin, Arnulf Rainer, Gerhard Richter, κλπ), οι οποίοι πρόσκεινται στη θεματική του ωραίου/άσχημου που εξετάζεται.      

    γ)  Εικόνες που έχουν δημιουργήσει φοιτητές προηγουμένων ετών.

    δ) Παρουσίαση του ιστότοπου: http://art-sheep.com/powerful-nude-photos-of-people-with-disabilities-discuss-notions-of-beauty-and-attractiveness-nsfw/

     ε) https://www.gerhard-richter.com/fr/art/search/?artworkid=6&info=1

     στ) http://panayotispapadimitropoulos.blogspot.gr/2013/11/227-2013.html

    ζ) http://panayotispapadimitropoulos.blogspot.gr/2011/11/blog-post.html

    Λέξεις κλειδιά:

    Θέμα, άσχημο/ωραίο, συμβατικές φόρμες του ωραίου, ιστορία της ασχήμιας,  υποκειμενικό/αντικειμενικό, εσωτερική αναγκαιότητα, το καινούργιο για το καινούργιο, μονή/πολλαπλή εικόνα, υβριδισμός στην τέχνη.

  • Βιβλιογραφία

    1. Γενική βιβλιογραφία

    Bachelard, Gaston, La Formation de l’esprit scientifique, Παρίσι, J. Vrin, 2004.

    Baudelaire, Ecrits esthétiques, Παρίσι, Union Générale d’Editions, Coll. 10/18, 1986.

    Baudelaire, Les Fleurs du mal, Παρίσι, Presse Pocket, 1989.

    Baxantall, Michael, Formes de l’intention, Nîmes, Jacqueline Champon, 1991.

    Beardsley, Monroe, Ιστορία των Αισθητικών Θεωριών, Νεφέλη, 1989.

    Damisch, Hubert, Théorie du nuage, Παρίσι, Seuil, 1972.

    Danto, Arthur, La Transfiguration du banal, Παρίσι, Seuil, 1989.

    Delacroix, Eugène, Journal (1822-1863), Παρίσι, Plon, 1996.

    Deleuze, Gilles, Différence et répétition, Παρίσι, P.U.F., 1968.

    Eco, Umberto, Ιστορία της ασχήμιας, Εκδόσεις Καστανιώτη, 2007.

    Hegel, Friedrich, Esthétique des Arts Plastiques, Παρίσι, Hermann, 1993.

    Χαϊντεγγερ, Μάρτιν, Η προέλευση του έργου τέχνης, εκδ. Δωδώνη, 1986.

    Kant, Emmanuel, Critique de la faculté de juger, Παρίσι, J. Vrin, 1973.

    Kandinsky, Wassily, Du spirituel dans l’art et dans la peinture en particulier, Παρίσι, Denoël, 1969.

    Klee, Paul, Théorie de l’art moderne, Παρίσι, Denoël, 1985.

    Lugon, Olivier, Le style documentaire : D'August Sander à Walker Evans, 1920-1945, Macula, 2004.

    Merleau-Ponty, Maurice, L’Œil et l’esprit, Παρίσι, Gallimard, 1964.

    Panofsky, Erwin, Idea, Παρίσι, Gallimard, Παρίσι, 1989.

    Passeron, René, Pour une philosophie de la création, Παρίσι, Klincksieck, 1989.

    Rilke, Rainer­ Maria, Lettres à un jeune poète, Παρίσι, Bernard Grasset, 1937.

    Rosen, Charles, Zerner, Henri, Romantisme et réalisme, Παρίσι,  Albin Michel, 1986.

    Sartre, Jean-Paul, L’Existentialisme est un humanisme, Παρίσι, Nagel, 1970.

    Ταρκόφσκι, Αντρέï, Σμιλεύοντας το χρόνο, Νεφέλη.

    Wittgenstein, Ludwig, De la certitude, Παρίσι, Gallimard, 1976.

     

    2. Bιβλιογραφία στη Φωτογραφία

    Adams, Robert, Essais sur le beau en photographie, Périgueux, Fanlac, 1996.

    Αντωνιάδης, Κωστής, Λανθάνουσα εικόνα, Μωρεσόπουλος, 1999.

    Arbus Diane, Νέα Υόρκη, Aperture, 1997.

    Araki Nobuyoshi, Παρίσι, Photo poche n° 86, 2000.

    Arthus-Bertrand, Yann, La Terre vue du ciel, Παρίσι, La Martinière, 1999.

    Badger, Gerry, Eugène Atget, Παρίσι, Phaidon, 2001.

    Μπαρτ, Ρολάν, Ο Φωτεινός Θάλαμος. Σημειώσεις για τη Φωτογραφία, Κέδρος, 1983.

    Μπαρτ, Ρολάν, Roland, Εικόνα-μουσική-κείμενο, Πλέθρον, 2001.

    Baqué, Dominique, La Photographie plasticienne/Un art paradoxal, Παρίσι, Éditions du Regard, 1998.

    Baqué, Dominique, Les Documents de la modernité. Anthologie de textes sur la photographie de 1919 à 1939, Παρίσι,  Jacqueline Chambon, 1993.

    Becher, Bernd & Hilla, Châteaux d’eau, Berlin, Shirmer-Mosel, 1988.

    Benjamin, Walter, Essais. 1922­1934, Παρίσι, Denoël/Gonthier, 1971­1983.

    Buisine, Alain, Eugène Atget ou la mélancolie en photographie, Nîmes, Jacqueline Chambon, 1994.

    Brassaï, Paris de nuit, Παρίσι, Flammarion, 2001.

    Brassaï, Conversations avec Picasso, Παρίσι, Gallimard, 1964.

    Cartier­Bresson, Henri, Images à la sauvette, Παρίσι, Verve, 1952.

    Chevrier, Jean-François et Lingwood, James, Une autre objectivité, Éd. Idea Books Srl Milano Via Vigevano, 41, 1989.

    Delahaye, Luc, L’Autre, Éd. Phaidon Press Limited, 1999.

    Depardon, Raymond, La Ferme du Garet, Éd. Carré, 1995.

    Depardon, Raymond, Notes, Arfuyen, 1979.

    Depardon, Raymond, Correspondance new-yorkaise, Éditions de l’Etoile, 1981.

    Depardon, Raymond, San Clemente, Éd. Centre National de la Photographie, 1984.

    Depardon, Raymond, Errance, Éditions du Seuil, 2000.

    Depardon, Raymond, 7 x 3. Rio de Janeiro, Shanghai, Tokyo, Berlin, Moscou, Addis­Abeba, Le Caire. Éd. Fondation Cartier/ Παρίσι /Actes Sud, Arles, 2004.

    Depardon, Raymond, Lamazou Titouan, Rêve de déserts, Παρίσι, Fondation Cartier pour l’art contemporain /Gallimard, 2000.

    Dubois, Philippe, L’Acte photographique, Παρίσι,  Nathan, 1990.

    Evans, Walker, At Work, New York, Harper & Row Publishers.

    Flusser, Vilém, Pour une philosophie de la photographie, Saulxures, Circé, 1996.

    Frank, Robert, Moving out, Ed. National Gallery of Art, Washington/Scalo, 1994.

    Frank, Robert, The Lines of my Hand, Ed. Parket/Der Alltag Publishers, Zurich-Frankfurt-New York, 1989.

    Robert Frank. La photographie, enfin. Les cahiers de la photographie n°11/12, 1983.

    Frank Robert, Photo Poche n° 10, C.N.P., 1983.

    Friedlander Lee, Photo Poche n°29, Παρίσι, Éditions C.N.P, 1987.

    Green, Jonathan, A Critical History of American Photography, U.S.A., Éd. Harry/N. Abrams, 1984.

    Horvat, Frank, Entre vues, Παρίσι,  Nathan, 1990.

    Kertesz André, Photo Poche n° 17, Παρίσι,  C.N.P., 1985.

    Klein, William, Rome, Παρίσι,  Seuil, 1959.

    Klein, William, Moscow, New York, Crown Publishers, 1964.

    Klein, William, Tokyo, New York, Crown Publishers, 1964.

    Klein, William, New York, 1954­55, Παρίσι, Marval, 1995.

    Klein, William, Παρίσι +Klein, Παρίσι,  Marval, 2002.

    Krauss, Rosalind, Le Photographique, Παρίσι,  Macula, 1990.

    Lemagny, Jean-Claude & André, Rouillé, Histoire de la Photographie, Παρίσι, Bordas, 1986.

    Malcolm, Janet, Diana & Nikon. Essays on the aesthetic of photography, Boston, David R. Godine, 1980.

    Mapplethorpe, Robert, Flowers, München, Schirmer/Mosel, 1990.

    Matton, Charles, Rembrandt, Maison européenne de la photographie, Παρίσι, 1999.

    Matton, Charles, Hatier, 1991.

    Meyerowitz, Joel, Wild Flowers, Boston, York Graphic Society Book, Little, Brown and Company, 1983.

    Newhall, Beaumont, The History of Photography, London, Secker and Warburg, 1982.

    Passuth, Krisztina, Moholy-Nagy, Παρίσι, Flammarion, 1984.

    Paul Hill and Thomas Cooper, Dialogue with Photography, Oxford Street, Manchester, M1 5NH, England, Cornerhouse, 1992.

    Paysages, photographies, La mission photographique de la DATAR, Παρίσι, Hazan, 1985.

    Rio Branco, Miguel, Plaisir la douleur, Παρίσι, Textuel, 2005.

    Roegiers, Patrick, Diane Arbus ou le rêve du naufrage, Παρίσι, Chêne, 1985.

    Roegiers, Patrick, Écoutez voir. Neuf entretiens avec des photographes 1984-1989, Éditions Paris/Audiovisuel, 1989.

    Rosenblum, Naomi, Une Histoire mondiale de la photographie, Παρίσι, Abbeville, 1992.

    Sander, August, Hommes du XXe siècle: portraits photographiques 1892-1952, Παρίσι, Chêne/Hachette, 1985.

    Soulages, François, Esthétique de la photographie. La perte et le reste, Παρίσι, Nathan, 1998.

    Szarkowski John, Mirrors and windows. American photography since 1960, New York, Museum of Modern Art, 1978.

    Une aventure contemporaine, la photographie 1955­1995, Παρίσι, Éd. Maison Européenne de la Photographie, 1996.

    Van Lier, Henri, Histoire photographique de la photographie, Παρίσι, Les Cahiers de la Photographie, 1992.

    Van Lier, Henri, Philosophie de la Photographie, Παρίσι, Les cahiers de la photographie, 1983.

    Wegman, William: L’œuvre photographique. The Photographic Works, Limoges, Éd. FRAC Limousin, 1991.

    Wells, Liz, Εισαγωγή στη φωτογραφία, Πλέθρον, 2007.

    Weston, Edward, Journal mexicain (1923-1926), Παρίσι, Seuil, 1995.

     

    3. Φιλμογραφία

    3.1. Raymond Depardon

    Faits divers, 100 min, cinéma, 16 mm, couleurs, 1983.

    Le Petit Navire, 6 min, 16 mm, noir et blanc. 1987.

    Les Années déclic 57-77, 68 min, 35 mm, n/b, 1985.

    Urgences, 102 min, cinéma, 16 mm, couleurs, 1987.

    Délits flagrants, 109 min, 35 mm, couleurs, 1994.

    Numéros zéro, 85 min, 16 mm, couleurs, 1977.

    Reporters, 98 min, 16 mm, couleurs, 1980.

    San Clemente, 99 min, 16 mm, couleurs, 1980-1982.

     

    3.2. William Klein

    ln and Out of Fashion, 1993, 86 min, cinéma 35 mm, couleurs.

    Broadway by Light, Film experimental, 1959, 13 min, cinéma 35 mm, couleurs.

    Qui êtes-vous Polly Maggoo?, 1966, 107 min, cinéma 35 mm, noir et blanc.

    Mister Freedom, Fiction, 1968, 120 min, cinéma 35 mm, couleurs.

    Le couple témoin, 1975-76, 97 min, cinéma 35 mm, couleurs.

    The Little Richard Story, 1980, 90 min, cinéma 16 mm, couleurs.

    3.3. Robert Frank

    The Present, cinéma 35 mm, 23 min, couleurs, 1996.

    Les détours de Robert Frank, vidéo Betacam, 15 min, couleurs, 1993.

    3.4. Brassaï

    Tant qu’il y aura des bêtes, cinéma 35 mm, 20 minutes, noir et blanc, 1956.

    Spécial Brassaï. Film de Claude Gallot, 16mm, 48min, noir et blanc, 1971.

    3.5. Charles Matton

    Rembrandt, 103 min, 1999.

    3.6. CONTACTS n° 1, Le Photo­reportage, DVD vidéo, 156 minutes, (Henri Cartier-Bresson, William Klein, Raymond Depardon, Mario Giacomelli, Josef Koudelka, Robert Doisneau, Edouard Boubat, Elliott Erwitt, Marc Riboud, Leonard Freed, Helmut Newton, Don McCullin), Παρίσι,  Arte vidéo, 2000.

     

    3.7. CONTACTS n° 2, La Photographie contemporaine DVD vidéo, 143 minutes, (Sophie Calle, Nan Goldin, Duane Michals, Sarah Moon, Nobuyoshi Araki, Hiroshi Sugimoto, Andreas Gursky, Thomas Ruff, Jeff Wall, Lewis Baltz, Jean-Marc Bustamante), Παρίσι,  Arte vidéo, 2000.

     

    3.8. CONTACTS n° 3, La Photographie conceptuelle, DVD vidéo, 130 minutes, (John Baldessari, Bernd & Hilla Becher, Christian Boltanski, Alain Fleischer, John Hilliard, Martin Parr, Georges Rousse, Thomas Struth, Wolfang Tillmans), Παρίσι,  Arte vidéo, 2004.