Περιγραφή θέματος

  • Γενικά

    Σχολική Παιδαγωγική

    Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Ζήκος Δέδος

  • 1. Εισαγωγή στη σχολική παιδαγωγική και τις επιστήμες της αγωγής

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Σχολική παιδαγωγική και επιστήμες της αγωγής του ανθρώπου. Οι τέσσερις θεμελιώδεις σημασίες της αγωγής (Mialaret G.) a) Εκπαίδευση-θεσμός, β)εκπαίδευση-δράση, γ)περιεχόμενο-αναλυτικά προγράμματα, δ) εκπαίδευση - προϊόν, αξιολόγηση. Κλάδοι, πεδία επιστημών αγωγής.

    Λέξεις κλειδιά: Εκπαίδευση, παιδαγωγική, αγωγή, παιδεία, εκπαιδευτικοί θεσμοί, αναλυτικά προγράμματα, αξιολόγηση εκπαιδευτικού προϊόντος, κλάδοι, πεδία επιστημών της αγωγής.

  • 2. Ιστορικές, ανθρωπολογικές προσεγγίσεις της εκπαίδευσης

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Η πολιτισμική διάσταση της εκπαίδευσης. Μάθηση, εκπαίδευση και εκπαιδευτικοί θεσμοί. Αποσαφήνιση των εννοιών της κοινωνίας και του πολιτισμού. Η μάθηση ως εσωτερίκευση του πολιτισμού μιας κοινωνίας.

    Λέξεις κλειδιά: Κοινωνία, πολιτισμός, μάθηση, εκπαιδευτικοί θεσμοί.

  • 3. Η εκπαίδευση ως κοινωνικοποίηση και επιπολιτισμός. Άτομο - πολιτισμός - κοινωνία. Ορίζοντας την ταυτότητα

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Αποσαφήνιση - κατανόηση της έννοιας της ταυτότητας μέσω της ατομικής - συλλογικής της διάστασης. Συγκρότηση ταυτότητας, κοινωνικοποίηση και επιπολιτισμός-προσπολιτισμός μέσω της μάθησης. Πολιτισμικές ταυτότητες.

    Λέξεις κλειδιά: Ταυτότητα, πολιτισμικές ταυτότητες, ατομικό - συλλογικό, κοινωνικοποίηση, προσπολιτισμός - επιπολιτισμός.

  • 4. Η εκπαίδευση στις προνεοτερικές και νεοτερικές κοινωνίες

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Αποσαφήνιση των εννοιών προνεοτερικότητα-νεοτερικότητα. «Αφήγηση», προνεοτερικότητα και νεοτερικότητα. (Jean Francois Lyotard). Maθητεία και προνεοτερικές κοινωνίες. Η επινόηση της γραφής και η εμφάνιση των πρώτων εκπαιδευτικών θεσμών. Εκοσμικευμένη εκπαίδευση και δημόσιο λαϊκό σχολείο στο έθνος-κράτος. Εκπαίδευση και καπιταλιστικές κοινωνίες.

    Λέξεις κλειδιά: Προνεοτερικότητα, νεοτερικότητα, αφηγήσεις, μεγάλη αφήγηση, μαθητεία, έθνος - κράτος, καπιταλιστική παραγωγή και οικονομία, δημόσιο λαϊκό σχολείο, τυπογραφία, εθνική ταυτότητα, εθνικισμός, Καπιταλιστική παραγωγή και οικονομία, σχολείο και εργοστάσιο.

  • 5. Ιστορικές προσεγγίσεις της νεοτερικής εκπαίδευσης από τη αναγέννηση ως τον διαφωτισμό και τον Locke

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Το ιστορικό-πολιτισμικό τοπίο στην εποχή της αναγέννησης. Μεταρρύθμιση, αντιμεταρρύθμιση και εκπαίδευση. Η εκπαίδευση την εποχή του Μπαρόκ. Comenius, ευσεβισμός, διαφωτισμός και εμπειριοκρατία, Locke.

    Λέξεις κλειδιά: Αναγέννηση, μεταρρύθμιση-αντιμεταρρύθμιση, μπαρόκ, ευσεβισμός, διαφωτισμός, εμπειριοκρατία, Comenius, Locke.

  • 6. Η νεότερη εκπαίδευση από τον διαφωτισμό και τον Locke έως την εποχή του νεοανθρωπισμού

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: O Rousseau και το παιδαγωγικό του έργο. Το κίνημα του φιλανθρωπισμού στη Γερμανία. Κλασσική-ιδεαλιστική εποχή και ρομαντισμός. Η ιδέα της λαϊκής αγωγής. (Pestalozzi, Froebel, Herbart).

    Λέξεις κλειδιά: Rousseau, Pestalozzi, Froebel, Herbart, Φιλανθρωπισμός, ιδεαλισμός, ρομαντισμός, λαϊκή αγωγή.

  • 7. Η εκπαίδευση από την εποχή της εκβιομηχάνισης έως το πρώτο μισό του εικοστού αιώνα

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Επισκόπηση της εποχής της εκβιομηχάνισης και του πρώτου μισού του εικοστού αιώνα. Το πνευματικό κλίμα και η παιδαγωγική κίνηση αυτής της εποχής. Maria Montessori, αντιαυταρχική εκπαίδευση (Neill), σχολεία εργασίας (John Dewey, George Kerschensteiner) σχολεία παραγωγής (Makarenko), σχέδιο Vinnetka U.S.A. 1922.

    Λέξεις κλειδιά: Βιομηχανική επανάσταση, αντιαυταρχική εκπαίδευση, σχολεία εργασίας, σχολεία παραγωγής.

  • 8. Η κρίση της νεοτερικής εκπαίδευσης ως κρίση της νεοτερικότητας

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Η κριτική του νεοτερικού ρασιοναλισμού μέσω της παιδαγωγικής σκέψης του Nietzsche. Ριζοσπαστική παιδαγωγική και κριτική εκπαίδευση. (Illich, Freire). Mεταρρυθμίζοντας την εκπαίδευση. (Morin, Toffler, Gardner, Banathy).

    Λέξεις κλειδιά: Kαρτεσιανό - ρασιοναλιστικό παράδειγμα, κατεστημένη εκπαίδευση. ριζοσπαστική παιδαγωγική, κριτική εκπαίδευση.

  • 9. Μετανεοτερικότητα και εκπαίδευση

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Αποσαφήνιση της έννοιας της μετανεοτερικότητας και του μεταμοντέρνου. Μετανεοτερικότητα-πολυπολιτισμικότητα και διαπολιτισμική εκπαίδευση. Οι προκλήσεις του μεταμοντερνισμού στο χώρο της εκπαίδευσης.

    Λέξεις κλειδιά: Παγκοσμιοποίηση, εργαλειακός λόγος, ύστερος καπιταλισμός, παγκόσμιο χωριό, πολιτισμός του τρίτου κύματος, γαλλικός αποδομισμός, μεταμοντέρνα κατάσταση, κριτική θεωρία, πατριωτισμός - κοσμοπολιτισμός.

  • Βιβλιογραφία

    Προτεινόμενα συγγράμματα

    • Mialaret G. Εισαγωγή στις επιστήμες της Αγωγής, Αθήνα. Τυπωθήτω,1996
    •  Bertrand Yves, Σύγχρονες εκπαιδευτικές θεωρίες, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα,1994
    •  Duncker Lunwig. Θεωρία του Δημοτικού Σχολείου. Θεσσαλονίκη, Επίκεντρο, 2011.
    •  Reble Albert, Ιστορία της παιδαγωγικής, Αθήνα, εκδ. Παπαδήμα, 2012
    • Knud Illeris, Σύγχρονες θεωρίες μάθησης, Αθήνα, Μεταίχμιο, 2009
    •  Lipman Matthew, Ησκέψη στην εκπαίδευση, Αθήνα, Πατάκης, 2006
    •  Morin Edgar. Οι εφτά γνώσεις κλειδιά για την παιδεία του μέλλοντος. Αθήνα, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, 2000
    •  Freire Paulo-Shor Ira. Απελευθερωτική Παιδαγωγική-Διάλογοι για τη μετασχηματιστική εκπαίδευση, Αθήνα,Μεταίχμιο, 2011.

    Επιπλέον συνιστώμενη βιβλιογραφία και υλικό προς μελέτη

    • Hall Stuard, Gieben Bram. Η διαμόρφωση της νεοτερικότητας .Αθήνα. Σαββάλας.2003
    • Cummins Jim.Ταυτότητες υπό διαπραγμάτευση. Αθήνα.Gutenberg. 1999
    • Gardner Howard. Frames of mind.The theory of multiple intelligences .New York. Basic books, Inc.1985
    • Jenkins Richard.Κοινωνική Ταυτότητα.Αθήνα.Σαββάλας.2007.
    • Taylor Charles.Πολυπολιτισμικότητα. Αθήνα. Πόλις.1997.
    • Chomsky Noam.Εκπαίδευση χωρίς ελευθερία και κρίση. Αθήνα. Καστανιώτης.2000
    • Lyotard Jean Francois. Η μεταμοντέρνα κατάστασηΑθήνα. Γνώση.1988
    • Nietzsche Friedrich. Μαθήματα για την παιδεία.Αθήνα.Printa.1998.
    • Illich Ivan.Κοινωνία χωρίς σχολεία.Αθήνα.Νεφέλη. 1976.
    • Dewey John.Το σχολείο και η κοινωνία. Αθήνα, Γλάρος.1982.
    • Ταινίες: Η λευκή κορδέλα. Μίχαελ Χάνεκε. (σχόλιο στην μαύρη παιδαγωγική στη Γερμανία λίγο πριν τον Α’παγκόσμιο πόλεμο)