Περιγραφή θέματος

  • Γενικά

    Ειδικά θέματα Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής Ι

    Διδάσκων: Επίκ. Καθηγητής Γεώργιος Σμύρης

  • 1. Εισαγωγή στο ιστορικό υπόβαθρο της ίδρυσης του Νεοελληνικού κράτους και την διαμόρφωση του περιβάλλοντος της νεοελληνικής αρχιτεκτονικής

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Το διεθνές πολιτικό- κοινωνικό  περιβάλλον και η ίδρυση του νεοελληνικού κράτους. Οι ιστορικές συνθήκες και η οργάνωση του κράτους. Η Αθήνα ως πρωτεύουσα του νέου κράτους, τα σχέδια των πόλεων, οι αρχιτέκτονες  και οι τεχνοτροπίες. Η νομοθεσία.

    Λέξεις κλειδιά: Νεοελληνικό κράτος, κλασικισμός, πολεοδομία, Αθήνα, Όθων.

  • 2. Τα πρότυπα, η παράδοση και οι επιρροές στην νεοελληνική αρχιτεκτονική του 19ου αιώνα

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Το διεθνές αρχιτεκτονικό περιβάλλον, Οι ευρωπαϊκές σχολές,  η επαναπροσέγγιση της  αρχαιότητας, η μετάλλαξη του κλασικού, η επιβολή του σχεδιασμού, η εισαγωγή του νεοκλασικού ιδιώματος αι οι τεχνοτροπίες. Η νομοθεσία.

    Λέξεις κλειδιά: Επιστροφή κλασικισμός, επαναστατική αρχιτεκτονική, ρομαντικός κλασικισμός, ιστορισμός, Καποδίστριας, σχέδια πόλεων.

  • 3. Ιστορισμός και εκλεκτικισμός στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος και ο πάνδημος κλασικισμός

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Η Αθηναϊκή τριλογία και τα δημόσια κτίρια στην πρωτεύουσα. Οι νέοι αρχιτέκτονες και η πολυφωνία των αρχιτεκτονικών ιδιωμάτων. Έργα Ελλήνων και ξένων αρχιτεκτόνων στην πρωτεύουσα και στο νεοσύστατο κράτος. Η σχέση τους με το ιστορικό υπόβαθρο.

    Λέξεις κλειδιά: Αθηναϊκή τριλογία, Ακαδημία, Πανεπιστήμιο, Χάνσεν, Μητρόπολη, ανάκτορα, Βουλή,  Αρχαιολογικό μουσείο Αθηνών, Τσίλερ.

  • 4. Η αναγέννηση των ελληνικών πόλεων και ο Αθηναϊκός κλασικισμός

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Σχέδια ελληνικών πόλεων και δημόσια κτίρια. Η σχέση των νέων σχεδίων με την παράδοση. Η επικράτηση του πάνδημου κλασικισμού, ο Αθηναϊκός κλασικισμός και τα πρότυπα σχέδια.

    Λέξεις κλειδιά: Τσίλερ, αθηναϊκός κλασικισμός, ιστορικός ρυθμός, σχεδια πόλεων.

  • 5. Πολεοδομία και αρχιτεκτονική στην απελεύθερη Ελλάδα

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Διάγραμμα παραδειγμάτων για την πολεοδομική και αρχιτεκτονική εικόνα στην απελεύθερη Ελλάδα. Η εισαγωγή των πρότυπων σχεδίων στην διαμόρφωση των ιδιωτικών και δημόσιων αρχιτεκτονημάτων.

    Λέξεις κλειδιά: Καλίας, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα.

  • 6. Η μετάβαση προς τον μοντερνισμό

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Τα κέντρα υποδοχής των νέων ρευμάτων, art nouveau, art deco, ύστερος κλασικισμός, η επιρροή των ευρωπαϊκών ρευμάτων, ο εκλεκτικισμός.

    Λέξεις κλειδιά: Art –nouveau, art-deco, εκλεκτικισμός.

  • 7. Εκλεκτικισμός και συντηρητικές τάσεις στην Ελληνική αρχιτεκτονική. Η μεταβατική δεκαετία του 1910-20

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Η επικράτηση του εκλεκτικισμού. Αθήνα – Θεσσαλονίκη.  Ο ύστερος κλασικισμός, το διεθνές περιβάλλον, Τσίλερ,  Νικολούδης, Κουρεμένος, Κυριακίδης. Η εισαγωγή των νέων τεχνολογιών, τα πολυώροφα κτίρια.

    Λέξεις κλειδιά: Τσίλερ, Νικολούδης, Κουρεμένος.

  • 8. Η προσέγγιση της Ελληνικής παράδοσης (Αριστοτέλης Ζάχος, Δημήτρης Πικιώνης)

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Η αναγνώριση της ελληνικής παράδοσης, η βυζαντινή αρχιτεκτονική , το νέο λεξιλόγιο και ο ευρωπαϊκός μοντερνισμός, η «ελληνικότητα» στην αρχιτεκτονική. Ζάχος, Πικιώνης, Φωτιάδης, Ζουμπουλίδης.

    Λέξεις κλειδιά: Ελληνικότητα, Ζάχος, Πικιώνης, μοντερνισμός.

  • 9. Μεσοπολέμος. Έλληνες αρχιτέκτονες του μεσοπολέμου

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Το κοινωνικό και πολιτικό κλίμα του μεσοπολέμου. Οι εξελίξεις στη Ελλάδα. Τα καλλιτεχνικά ρεύματα. Η «ελληνικότητα», το μοντέρνο, τα σχολικά κτίρια, ιδιωτική αρχιτεκτονική. Επώνυμοι αρχιτέκτονες.

    Λέξεις κλειδιά: Μοντερνισμός, σχολικά κτίρια, Ζάχος, Κιτσίκης, Μητσάκης, Καραντινός, Μπόνης.

  • 10. Κατοχή και ανοικοδόμηση

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Το νέο κοινωνικό – πολιτικό και οικονομικό υπόβαθρο.  Η αδράνεια της κατοχής. Η  απελευθέρωση και η αναδιοργάνωση του κράτους, η ανοικοδόμηση τα τεχνικά προγράμματα, η ασάφεια και τα ρεύματα, η πολυκατοικία και τα πολεοδομικά σχέδια.

    Λέξεις κλειδιά: Ανοικοδόμηση, πολυκατοικία.

  • 11. Μεταπολεμικός εκσυγχρονισμός

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Ο μεταπολεμικός εκσυγχρονισμός στην αρχιτεκτονική. Η πολυφωνία, τα δημόσια κτίρια, οι αρχιτεκτονικές τάσεις και ο ρόλος των αρχιτεκτονικών εκθέσεων και των διεθνών συνεδρίων αρχιτεκτονικής. Τα οικοδομικά προγράμματα (ΕΟΤ κτλ.)

    Λέξεις κλειδιά: Ξενία, αρχιτεκτονικές εκθέσεις, αρχιτεκτονικά συνέδρια.

  • 12. Σύγχρονες τάσεις στην Ελληνική αρχιτεκτονική

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Σύγχρονες τάσεις στην ελληνική αρχιτεκτονική. Οι αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί, η νομοθεσία, το κοινωνικό υπόβαθρο. Οι πόλεις και οι τάσεις. Η αρχιτεκτονική των επεμβάσεων σε ιστορικά κτίρια και αρχαιολογικούς χώρους. Τα μεγάλα έργα τα σύγχρονα δημόσια κτίρια.

    Λέξεις κλειδιά: Μεταμοντέρνο, ιστορικά κτίρια.

  • 13. Εισαγωγή στην «παραδοσιακή Αρχιτεκτονική» στην Ελλάδα (1)

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Διαγραμματική επισκόπηση των εννοιών, Αρχιτεκτονική παράδοση του Αιγαίου και του ηπειρωτικού χώρου. Η αρχιτεκτονική παράδοση της κατοικίας Η κατάταξη των τυπολογιών και παραδοσιακή τεχνική κατασκευής.

    Λέξεις κλειδιά: Παράδοση, κατοικία, Αιγαίο,  Μακεδονία, Ήπειρος, Πελοπόννησος.

  • 14. Εισαγωγή στην «παραδοσιακή Αρχιτεκτονική» στην Ελλάδα (2)

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Η αρχιτεκτονική παράδοση της κατοικίας Η κατάταξη των τυπολογιών και παραδοσιακή τεχνική κατασκευής. Πύργοι – κατοικίες, αρχοντικά, η ύπαιθρος και το αστικό περιβάλλον.

    Λέξεις κλειδιά: Παράδοση, κατοικία, Αιγαίο, Μακεδονία, Ήπειρος, Πελοπόννησος, Αρχοντικά, Πύργοι.

  • Θέματα & Ασκήσεις

  • Βιβλιογραφία

    Προτεινόμενα συγγράμματα

    -          Μάνος Μπίρης, Μάρω Καρδαμίτση – Αδάμη, Νεοκλασική Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα, Μέλισσα, Αθήνα 2000.

    -          Δημήτρης Φιλιππίδης, Νεοελληνική Αρχιτεκτονική, Μέλισσα, Αθήνα1984.

    -          Δημήτρης Φιλιππίδης, Μοντέρνα Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα, Μέλισσα, Αθήνα 2001

    -          Μάνος Μπίρης, Αθηναϊκή Αρχιτεκτονική 1875-1925, Μέλισσα, Αθήνα 1987

    -          Ανδρέας Γιακουμακάτος, Ιστορία της ελληνικής αρχιτεκτονικής, Νεφέλη, Αθήνα 2003.

    -          Ελένη Μπαστέα,   Αθήνα 1834-1896: Νεοκλασική πολεοδομία και ελληνική εθνική συνείδηση, Libro, Αθήνα 2008

    -          Ανδρέας Γιακουμακάτος, Στοιχεία για τη νεότερη ελληνική αρχιτεκτονική: Πάτροκλος Καραντινός, ΜΙΕΤ, Αθήνα 2003

    -          Δημήτρης Φιλιππίδης (επιμ.) Ελληνική Παραδοσιακή αρχιτεκτονική (τομ. 1,2,3,4,5,6,7,8,) Μέλισσα, Αθήνα 2000

    -          Κωνσταντίνος Στ. Παπαϊωάνου, Το ελληνικό παραδοσιακό σπίτι, Πανεπιστ. Εκδόσεις Ε.Μ.Π., Αθήνα 2003.