Περιγραφή θέματος

  • Γενικά

    Κωμωδία: Αριστοφάνους Βάτραχου

    Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Αθανασία Ζωγράφου

    ΕΞΗΚΙΑΣ


  • 1. Το έργο Περὶ Ποιητικῆς του Αριστοτέλη και η ιστορία της κωμωδίας

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Η διάκριση μεταξύ σοβαρής και φαύλης ποίησης. Η αριστοτελική σύνδεση του Ομήρου τόσο με την τραγωδία όσο και με την κωμωδία. Το πρόβλημα της δωρικής καταγωγής της κωμωδίας. Ο τρόπος που η ἰαμβική ἰδέα σχετίζεται με την ενότητα της πλοκής σύμφωνα με το Περὶ Ποιητικῆς.

    Τα δράματα του Επιχάρμου, το μεγαρικόν σκῶμμα, ο μίμος (Σώφρων): γενικά χαρακτηριστικά διαφορές και ομοιότητες με την κωμωδία.

    Λέξεις κλειδιά:  Σοβαρή και φαύλη ποίηση, δωρική καταγωγή της κωμωδίας, ἰαμβική ἰδέα, Περὶ Ποιητικῆς, τα δράματα του Επιχάρμου, το μεγαρικόν σκῶμμα, ο μίμος (Σώφρων).

  • 2. Η αμφισημία του γέλιου - Tα διονυσιακά στοιχεία της κωμωδίας

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Παρουσίαση των περιπτώσεων στις οποίες νομιμοποιείται κατά την Αρχαιότητα, η χρήση ψόγου και αισχρολογίας. Ανάλυση των όρων τρυγῳδία και κῶμος. Θηριομορφικοί και θηριωνυμικοί χοροί. Εορτές του Διονύσου και δραματικοί αγώνες. Σατυρικό δράμα και κωμωδία: διαφορές.

    Λέξεις κλειδιά: Η χρήση ψόγου, η χρήση αισχρολογίας, τρυγῳδία, κῶμος, θηριομορφικοί, θηριωνυμικοί χοροί, εορτές του Διονύσου, δραματικοί αγώνες.

  • 3. Τριχοτόμηση της κωμωδίας: χαρακτηριστικά και εκπρόσωποι κάθε περιόδου

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Η συμβολή του Κρατίνου στην αρχαία κωμωδία. Η πρόσληψη του Αριστοφάνη και του Μενάνδρου και τα σωζόμενα έργα τους. Χρονολογική οργάνωση των σωζόμενων έργων του Αριστοφάνη και συνοπτική παρουσίαση των υποθέσεων και των σταθερών τους στοιχείων. Η αριστοφανική ουτοπία, παραδείγματα των Βατράχων.

    Λέξεις κλειδιά: Κρατίνος, πρόσληψη του Αριστοφάνη, πρόσληψη του Μενάνδρου, αριστοφανική ουτοπία, παραδείγματα των Βατράχων.


  • 4. Η παράδοση του κειμένου

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: 

    Το ιστορικό-πολιτικό πλαίσιο (Αλκιβιάδης, Κλεοφών, Θηραμένης, Αργινούσες, το θέμα της αμνηστίας)

    Η διδασκαλία των Βατράχων.

    (διδάσκαλος, ιδιαίτερα σκηνοθετικά προβλήματα).

    Δομή και θέματα των Βατράχων

    -Η τριμερής; δομή των Βατράχων (κατάβαση/άφιξη/ποιητικός αγώνας).

    -Η μορφή του αριστοφάνειου προλόγου: ιδιαιτερότητα του προλόγου  των Βατράχων.

    -Χορός και παραχορήγημα στους Βατράχους. Πώς δικαιολογείται το όνομα της κωμωδίας;

    -Ελευσίνια μυστήρια και πάροδος του χορού.

    -Δομή και περιεχόμενο της παράβασης και του επιρρηματικού αγώνα.   Πώς σχετίζεται η ποίηση με τη σωτηρία της πόλης;

    Το πολυεπίπεδο θέμα του θανάτου και της σωτηρίας.

    Λέξεις κλειδιά: Το ιστορικό-πολιτικό πλαίσιο, Αλκιβιάδης, Κλεοφών, Θηραμένης, Αργινούσες, το θέμα της αμνηστίας, η διδασκαλία των Βατράχων, διδάσκαλος, ιδιαίτερα σκηνοθετικά προβλήματα, δομή και θέματα των Βατράχων.

  • 5. Τα πρόσωπα του έργου

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: 

    -Ο Διόνυσος στην τραγωδία και στην κωμωδία.

    -Ο ρόλος του Ηρακλή στο σατυρικό δράμα και στην κωμωδία.

    -Ο διάλογος Διονύσου-Ηρακλή στους Βατράχους.

    -Ο ρόλος των δούλων στην κωμωδία: ο Ξανθίας των Βατράχων.

    -Οι αριστοφάνειοι Αισχύλος και Ευριπίδης (βλ. Ενότητα 7)

    Λέξεις κλειδιά: Διόνυσος, τραγωδία, κωμωδία, Ηρακλής, σατυρικό δράμα, διάλογος Διονύσου-Ηρακλή, ο Ξανθίας των Βατράχων, αριστοφάνειοι Αισχύλος και Ευριπίδης.

  • 6. Κωμικές τεχνικές του Αριστοφάνη

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: 

    Μεταθεατρικότητα και παρατραγωδία

    - Παρατραγωδία (ορισμός, μορφές, παραδείγματα). Πώς παρουσιάζονται ο Αισχύλος και ο Ευριπίδης στους Βατράχους;

    - Ο ρόλος της ποίησης σύμφωνα με τους Βατράχους.

    Λέξεις κλειδιά:  Μεταθεατρικότητα, παρατραγωδία, ορισμός, μορφές, παραδείγματα.

  • Βιβλιογραφία

    Εκδόσεις και ερμηνευτικά υπομνήματα

    F. W. Hall et W. M. Geldart, Aristophanis Comoediae II, Oxford, 1978 (1901).*

    K. Dover, Aristophanes Frogs, Oxford, 1993.*

    Α. Γ. Κατσούρης, Αριστοφάνης Βάτραχοι, Ιωάννινα, 19982.*

    J. van Leeuwen, Aristophanis Ranae, Leiden, 1986.

    L. Radermacher, Aristophanes' Frösche, Βιέννη, 1954.

    A. H. Sommerstein, The comedies of Aristophanes: Frogs, Warminster, 1996.

    W.B. Stanford, Αριστοφάνους Βάτραχοι, Αθήνα, 1993 (1958).*

     

    Σχόλια

    Fr. Dübner, Scholia graeca in Aristophanem, Paris, 1883.

    W. J. W. Koster, Scholia in Aristophanem IV, 3, Groningen, 1978.

     

    Αποσπάσματα

    R. Kassel, C. Austin, Poetae Comici Graeci, Berlin, 1983-1995 (PCG).

    S. Douglas Olson, Broken Laughter : Select Fragments of Greek Comedy, Oxford, 2007.

     

    Γραμματολογίες

    P. E. Easterling - B. M. W. Knox, Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας, Αθήνα, 1990 (1985).

    A. Lesky, Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας, Θεσσαλονίκη, 1972 (1957).

    F. Montanari, Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας-Από τον 8οαι. π. Χ. έως τον 6ο αι. μ. Χ., Θεσσαλονίκη, 2008.

     

    Θέατρο

    F. M. Cornford, Η αττική κωμωδία, Αθήνα, 1972 (1914).

    M. McDonald, J. M. Walton (εκδ.), Οδηγός για το Αρχαίο Ελληνικό και Ρωμαϊκό θέατρο, Αθήνα, 2011 (2007).

    J.-C. Moretti, Θέατρο και κοινωνία στην Αρχαία Ελλάδα, Ιούνιος 2004, (2001).

    A.W. Pickard-Cambridge, Dithyramb, Tragedy and Comedy, Oxford, 1927.

    A.W. Pickard-Cambridge, The Dramatic Festivals of Athens, Oxford, 1953.

    A. W. Trendall, T. B. L. Webster, Illustrations of Greek Drama, 1971.

    Τ. L. B. Webster, Greek Theater Production, London, 1956.

     

    Μελέτες για την κωμωδία και τον Αριστοφάνη

    A. M. Bowie, Αριστοφάνης. Μύθος, Τελετουργία  και Κωμωδία, Αθήνα, 1999 (1993).*

    Carey, C. « Comic Ridicule and democracy » στο R. G. Osborne and S. Hornblower (εκδ.), Ritual, Finance, Politics: Athenian Democratic Accounts Presented to David Lewis, Oxford, 1994, 69-83.

    P. Cartledge, Aristophanes and his Theater of the Absurd, London 1992.

    Κ. Διαμαντάκου – Αγαθού, Στην Αρχαία Κωμική Ενδοχώρα, Αθήνα, 2007.

    K. J. Dover, Η κωμωδία του Αριστοφάνη, Αθήνα, 1981 (1972).*

    V. Ehrenberg, The People of Aristophanes, Oxford, 19512.

    S. Halliwell, « The uses of laughter in Greek culture », The Classical quarterly 41 (1991), 279-96.

    S. Halliwell, « Comic satire and freedom of speech in classical Athens », Journal of Hellenic Studies 111 (1991) 48-70.

    S. Halliwell, « Aischrology, shame, and comedy », στο I. Sluiter and R.M. Rosen (εκδ.), Free speech in Classical Antiquity, Leiden, 2004, 115-44.

    D. Harvey, J. Wilkins (εκδ.), The Rivals of Aristophanes, London, 2000.

    J. Henderson, The Maculate Muse, New York - Oxford, 1991 (1975).

    T. Hubbard, The Mask of Comedy: Aristophanes and the Intertextual Parabasis, Cornell, 1991.

    Γ. Δ. Κατσής, Θάλεια. Δεκαπέντε μελετήματα για τον Αριστοφάνη, Αθήνα, 2007.*

    D. Konstan, Greek Comedy and Ideology, New York, 1995.

    L. Kozak, J. Rich, Aristophanes. Plays in Honor of Alan Sommerstein, Cambridge, 2006.

    Α. Markantonatos, B. Zimmermann (εκδ.), Crisis on stage: Tragedy and Comedy in late fifth-century Athens, Berlin/Boston, 2012.

    McGlew, Citizens on Stage: Comedy and Political Culture in the Athenian Democracy, Ann Arbor, 2002.

    D. M. McDowell, Aristophanes and Athens: An Introduction to the Plays, Oxford-New York, 1995 (κφ. 12 για τους Βατράχους).

    McLeish, The Theater of Aristophanes, Essex, 1980

    G. Maurach, Επίτομη ιστορία της Κωμωδίας στην Αρχαιότητα, Αθήνα, 2006 (2005).

    J.-C. Moretti, Θέατρο και κοινωνία στην Αρχαία Ελλάδα, Ιούνιος 2004, (2001).

    G. Murray, Aristophanes, Oxford, 1933.

    P. Nichols, Aristophanes' Novel Forms: The Political Role of Drama, Atlanta-London-Sydney, 1998.

    C. Orfanos, Les sauvageons d’Athènes, Paris, 2006.

    P. Rau, Paratragodia (=Zetemata 45), Μünchen, 1967.

    K. J. Reckford, Aristophanes' Old-and-New Comedy, London, 1987.

    E. Segal, Oxford Readings in Aristophanes, Oxford-New York, 1996.

    G. M. Sifakis, Parabasis and Animal Choruses, London, 1971.

    A. Sommerstein, S. Halliwell, J. Henderson and B. Zimmermann (eds)., Tragedy, Comedy, and the Polis, Bari, 1993.

    M. S. Silk, Aristophanes and the Definition of Comedy, Oxford, 2000.

    A. H. Sommerstein, « Aristophanes and the Events of 411 » Journal of Hellenic Studies 97 (1977) 112-126.

    A. H. Sommerstein, Talking about Laughter, Oxford, 2010.

    N. W. Slater, Spectator Politics: Metatheater and Performance in Aristophanes, Philadelphia, 2002.

    J. Taillardat, Les Images d'Aristophane, Paris, 1962.

    J. W. White, The Verse of Greek Comedy, London, 1912.

    C. H. Whitman, Aristophanes and the Comic Hero, Cambridge, 1964.

    A. Willi, The Language of Aristophanes: Aspects of Linguistic Variation in Classical Attic Greek, Oxford, 2003.

     

    Μελέτες για τους Βατράχους

    Β. Baldwin, « How did Xanthias run? Frogs 193 » Eranos 94, 2 (1996), 128.

    E. K. Borthwick, « New Interpretations of Aristophanes Frogs 1249-1328 » Phoenix 48.1 (1994), 21-41.

    Μ. Christopoulos, « Αριστοφάνους Βάτραχοι : μια ανάγνωση » στο Ε. Πατρικίου (εκδ.), Οκτώ δοκίμια για το αρχαίο δράμα, Αθήνα, 2003.

    K. J. Dover, « The contest in Aristophanes’ Frogs: the points at issue« στο A. H. Sommerstein et al. (εκδ.), Tragedy, Comedy and the Polis, Bari, 1993, 445-60.

    R. G. Edmonds III, Myths of the Underworld Journey : Plato, Aristophanes, and the ‘Orphic’ Gold Tablets, Cambridge, 2004.

    B. Heiden, «Tragedy and Comedy in the Frogs of Aristophanes », Ramus 20 (1991), 95-111.

    Ι. Lada-Richards, Initiating Dionysus. Ritual and Theater in Aristophanes’ Frogs, Oxford, 1999.

    D. J. Littlefield (εκδ.), Twentieth Century Interpretations of the Frogs, Englewood Cliffs, New Jersey, 1968.

    R. F. Moorton, « Aristophanes on Alcibiades », Greek Roman and Byzantin Studies 29 (1988), 345-59.

    R. F. Moorton, « Rites of Passage in the Frogs », Classical Journal 84 (1989) 308-24.

    M. Padilla, « The Heraclean Dionysus: Theatrical and Social Renewal in Aristophanes’ Frogs », Arethusa 25 (1992), 359-84.

    J. Vaio, « On the thematic structure of Aristophanes’ Frogs » στο W. M. Calder et al. (εκδ.), Hypatia: Essays in classics, comparative literature, and philosophy. Presented to Hazel E. Barnes on her seventieth birthday, Boulder, Colorado, 1985, 91-102.

    G. Wills, « Why are Frogs in the Frogs? », Hermes 97 (1969), 306-317.

     

     

    Δωρεάν λήψη αρχαίου κειμένου

     http://www.schooltime.gr/2012/02/23/βατραχοι-αριστοφανησ-πρωτοτυπο/#.VPy0RYeKdEI)

    Κείμενο και γλωσσική επεξεργασία on line 

    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0032

    Μεταφράσεις

    http://www.greek-language.gr/greekLang/ancient_greek/bibliographies/translation/bibliography.html?t=ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ

    Παράσταση (Επίδαυρος, 1998, Ορέστης Πυλαρινός)

    https://www.youtube.com/watch?v=-wT_fIMBtG4