Περιγραφή θέματος

  • Γενικά

    Τραγωδία: Σοφοκλής, Οιδίπους επί Κολωνώ

    Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Συλβάνα Χρυσακοπούλου

  • 1. Εισαγωγικά στον Σοφοκλή

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Βίος και Εργογραφία του Σοφοκλέους όπως αποτυπώνονται στην αρχαία δοξογραφική παράδοση κι όπως παρουσιάζονται στις Γραμματολογίες των Albin Lesky και Easterling-Knox.

    Λέξεις κλειδιά: Προσευχή, Κατάρα.

  • 2. Εισαγωγικά στην τραγωδία Οιδίπους επί Κολωνώ

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Θηβαϊκός  Κύκλος, Υπόθεση της Τραγωδίας: Η σχέση της τραγωδίας με το έπος και η ανάλυση του μύθου του Οιδίποδα όπως παρουσιάζεται στον Σοφοκλή στις τραγωδίες: Οιδίπους τύραννος, Οιδίπους επί Κολωνώ, Αντιγόνη, που δεν αποτελούν τριλογία παρά την κοινή τους θεματική.

    Λέξεις κλειδιά: Ικεσία, Ελεεινολογία.

  • 3. Ερμηνευτική ανάλυση του δράματος: στ.1-253 (το πρόσωπο του Οιδίποδα, Θρησκευτικό στοιχείο, Σκηνή Ικεσίας (Αντιγόνης), Ελεεινολογία)

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Ανάγνωση - Ανάλυση του δράματος του Οιδίποδα με την ακόλουθη κεντρική θεματική: Πλάνη Οιδίποδα από την πόλη των Θηβών στην πόλη των Αθηνών.

    -Χώρος δράματος: Ιερό άλσος των Ευμενίδων: μεταξύ υπαίθρου και πόλεως, μεταξύ Άνω και Κάτω κόσμου.

    Λέξεις κλειδιά: Φιλοξενία.

  • 4. Ερμηνευτική ανάλυση του δράματος: στ.254-291 (Δικαιολογητικόν, αντιστοιχία με την Ελεεινολογία)

    Περιγραφή θεματικής ενότητας:  Ανάγνωση - Ανάλυση του δράματος του Οιδίποδα με την ακόλουθη κεντρική θεματική: Ικεσία-ελεεινολογία, προσευχή του Οιδίποδα στις Ευμενίδες-κατάρα στους υιούς και διώκτες, φιλοξενία του Οιδίποδα στην Αθήνα.

    Λέξεις κλειδιά: Μίασμα, Κάθαρση.

  • 5. Ερμηνευτική ανάλυση του δράματος: στ.361-461 (Το θέμα του Πάθους, Διάλογος Ισμήνης - Οιδίποδα)

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Ανάγνωση - Ανάλυση του δράματος του Οιδίποδα με την ακόλουθη κεντρική θεματική: Έγκλημα ως θρησκευτικό ανοσιούργημα, πατροκτονία, αιμομιξία, μίασμα, εξορία.

    Λέξεις κλειδιά: Πατροκτονία, Αιμομιξία.

  • 6. Ερμηνευτική ανάλυση του δράματος: στ.462-550 (Τελετουργικό Κάθαρσης, Η επιθυμία θανάτου τού Οιδίποδα (σε συνδυασμό με το παρελθόν του))

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Ανάγνωση - Ανάλυση του δράματος του Οιδίποδα με την ακόλουθη κεντρική θεματική: Πλάνη Οιδίποδα: εν αγνοία διάπραξη εγκλήματος σε αυτοάμυνα και στην προσπάθεια αποφυγής του χρησμού του Απόλλωνα, ο οποίος είναι κι ο μόνος γνώστης, που προκαλεί το πάθος του Οιδίποδα, κατ' αντιδιαστολή προς εκ προμελέτης διάπραξη εγκλήματος.

    Λέξεις κλειδιά: Έγκλημα, πάθος.

  • 7. Ερμηνευτική ανάλυση του δράματος: στ.551-641 (Σκηνή αναγνώρισης Θησέα - Οιδίποδα, Φιλοξενία, - Ο Χρόνος)

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Ανάγνωση - Ανάλυση του δράματος του Οιδίποδα με την ακόλουθη κεντρική θεματική: Αυτοτύφλωση, εξομοίωση με τον Τειρεσία, που προέβλεψε τα πάθη του Οιδίποδα.

    Λέξεις κλειδιά: Αυτοτύφλωση, Επιθυμία θανάτου.

  • 8. Ερμηνευτική ανάλυση του δράματος: στ. 668-727 (Χορικό)

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Ανάγνωση - Ανάλυση του δράματος του Οιδίποδα με την ακόλουθη κεντρική θεματική: Επιθυμία εξιλεώσεως και θανάτου, κάθαρση.

    Λέξεις κλειδιά: Περιπλάνηση, Θάνατος.

  • 9. Ερμηνευτική ανάλυση του δράματος: στ.961-1013 (Λογομαχία Κρέοντα – Οιδίποδα)

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Ανάγνωση - Ανάλυση του δράματος του Οιδίποδα με την ακόλουθη κεντρική θεματική: Κάθαρση Οιδίποδα, μυστικός θάνατος.

    Λέξεις κλειδιά: Ηρωοποίηση.

  • 10. Ερμηνευτική ανάλυση του δράματος: στ. 1211-1247 (Χορικό)

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Ανάγνωση - Ανάλυση του δράματος του Οιδίποδα με την ακόλουθη κεντρική θεματική: Κάθαρση Οιδίποδα, μυστικός θάνατος  και σύγκρισή του με τα Ελευσίνια μυστήρια.

    Λέξεις κλειδιά: Άγνοια Οιδίποδα, Γνώση Απόλλωνα.

  • 11. Ερμηνευτική ανάλυση του δράματος: στ.1347-1496 (Κατάρα τού Οιδίποδα).

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Ανάγνωση - Ανάλυση του δράματος του Οιδίποδα με την ακόλουθη κεντρική θεματική: Ηρωοποίηση του Οιδίποδα.

    Λέξεις κλειδιά: Ελευσίνια μυστήρια, Μύηση, Εποπτεία.

  • 12. Ερμηνευτική ανάλυση του δράματος: στ.1579-1665 (Αναγγελία θανάτου τού Οιδίποδα (Άγγελος), Σύνδεση του θανάτου τού Οιδίποδα με τα Ελευσίνια Μυστήρια)

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Ανάγνωση - Ανάλυση του δράματος του Οιδίποδα με την ακόλουθη κεντρική θεματική: Ηρωοποίηση του Οιδίποδα και σύγκρισή του με τον ποιητή φιλόσοφο Εμπεδοκλή, ο οποίος παρουσιάζει εαυτόν στους Καθαρμούς του να εξιλεώνεται μετά την περιπλάνηση και τον διωγμό του λόγω του φόνου που διέπραξε άθελά του.

    Λέξεις κλειδιά: Ηράκλειτος, Εμπεδοκλής.

  • 13. Ηρωοποίηση του Οιδίποδα και σύγκρισή του με τον Εμπεδοκλή.

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Ανάγνωση - Ανάλυση του δράματος του Οιδίποδα με την ακόλουθη κεντρική θεματική: Φιλοσοφική ανάλυση της αυτογνωσίας που αποκτά ο Οιδίπους μετά τη συνειδητοποίηση της κατάστασης του.

    Λέξεις κλειδιά: Τραγωδία, Υπαρξιακό δράμα.

  • Βιβλιογραφία

    Προτεινόμενα συγγράμματα

    • H. Lloyd-Jones και N. G. Wilson (1990, 1992 με διορθώσεις), Sophoclis Fabulae, Οξφόρδη
    • R. P. Winnington-Ingram, Σοφοκλής. Ερμηνευτική προσέγγιση, Αθήνα, 1999.
    • Lesky, Η τραγική ποίηση των αρχαίων Ελλήνων, Αθήνα, 2007.
    • Α. Μαρκαντωνάτος, Χ. Τσαγγάλης (εκδ.), Aρχαία ελληνική τραγωδία: Θεωρία και Πράξη, Αθήνα, 2008.

    Επιπλέον συνιστώμενη βιβλιογραφία και υλικό προς μελέτη

    • (H. Lloyd-Jones, N. G. Wilson: Sophoclis Fabulae. (Oxford Classical Texts)
    • A. Markantonatos, Tragic Narrative in Untersuchungen zur Antiken Literatur und Geschichte, Band 63, Walter de Gruyter, Berlin, New York 2002.
    • R. P. Winnington-Ingram, Σοφοκλής. Ερμηνευτική προσέγγιση, Αθήνα, 1999.
    • A. Lesky, Η τραγική ποίηση των αρχαίων Ελλήνων, Αθήνα, 2007.
    • Α. Μαρκαντωνάτος, Χ. Τσαγγάλης (εκδ.), Aρχαία ελληνική τραγωδία: Θεωρία και Πράξη, Αθήνα, 2008.
    • P. Easterling P. και B. M. W. Knox (εκδ.), Iστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας, Aθήνα, 1990.
    • P. Easterling  (εκδ.), Οδηγός για την Aρχαία Eλληνική Tραγωδία, Ηράκλειο, 2007).
    • H.D. F. Kitto, Η αρχαία ελληνική τραγωδία, Παπαδήμας, 2010
    • Δ. Ιακώβ Δ., Η Ποιητική της Αρχαίας Ελληνικής Τραγωδίας, εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ. (Αθήνα, 1998)

    Pierre-Vidal Naquet

    • La Grèce ancienne - L’espace et le temps, with Jean-Pierre Vernant, Le Seuil, coll. Points, 1991
    • La Grèce ancienne - Rites de passage et transgressions, with Jean-Pierre Vernant, Le Seuil, coll. Points, 1992
    • Mythe et tragédie en Grèce ancienne, with Jean-Pierre Vernant, La Découverte, 2000
    • Les Grecs, les historiens et la démocratie, La Découverte, 2000
    • Œdipe et ses mythes, with Jean-Pierre Vernant, Complexe, 2001
    • La démocratie grecque vue d'ailleurs, Flammarion, coll. Champs, 2001
    • Le chasseur noir - Formes de pensées et formes de société dans le monde grec, Francois Maspero, Paris 1981
    • Le miroir brisé : tragédie athénienne et politique, Les Belles Lettres, 2002 (new edition) 

     

    J. P. Vernant

    Origines de la pensée grecque, Paris, CNRS, collection « Mythes et religions », 1962 ; 10e édition : Presses Universitaires de France, coll. « Quadrige », 2007 (ISBN 978-2-13-054565-1).

    • Mythe et pensée chez les Grecs. Etudes de psychologie historique, Paris, Éditions Maspero, 1965 ; rééd. Paris, La Découverte, 2007.
    • Mythe et société en Grèce ancienne, Paris, Éditions Maspero, 1974
    • Religion grecque, religions antiques, Paris, Éditions Maspero, 1976.
    • Religion, histoires, raisons, Paris, Éditions Maspero, 1979.
    • La Mort dans les yeux. Figures de l’autre en Grèce ancienne, Paris, Hachette, 1985.
    • L’individu, la mort, l’amour. Soi-même et l’autre en Grèce ancienne, Paris, Gallimard, 1989.
    • Mythe et religion en Grèce ancienne, Paris, Le Seuil, 1990. - rééd. 2014
    • Figures, idoles, masques, Paris, Julliard, 1990.
    • Entre mythe et politique, Paris, Le Seuil, 1996.
    • L’Univers, les dieux, les hommes. Récits grecs des origines, Paris, Le Seuil, 1999.
    • Ulysse et Persée, Paris, Bayard, collection « Parler de la Grèce avec les enfants », 2004.
    • La Traversée des frontières, Paris, Le Seuil, « La librairie du XXIe siècle », 2004.