Περιγραφή θέματος

  • Γενικά

    Πεζογραφία 2 [19ος αιώνας]

    Διδάσκων: Αναπλ. Καθ. Iωάννης Παπαθεοδώρου

    1

  • 1. Εισαγωγή στο Νεοελληνικό Διαφωτισμό

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Προσέγγιση των κύριων ιδεών που ορίζουν το ευρωπαϊκό φαινόμενο του Διαφωτισμού και των όρων πρόσληψής του στο νεοελληνικό χώρο.

    Λέξεις κλειδιά: Διαφωτισμός, Αφηγηματική μυθοπλασία, Ιστορία Ιδεών.

  • 2. Ρομαντική Πεζογραφία

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Εξέταση των κυριότερων έργων - σταθμών της νεοελληνικής ρομαντικής πεζογραφίας. Σύνδεση του νεοελληνικού ρομαντισμού με αντίστοιχα ευρωπαϊκά παραδείγματα.

    Λέξεις κλειδιά: Ρομαντισμός, σχέση ιστορίας και λογοτεχνίας, γενιές και ρεύματα.

  • 3. Η αναζήτηση του Ρεαλισμού

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Μυθιστορήματα που διαφοροποιούνται από το ρομαντικό παράδειγμα. Στροφή στην αποτύπωση της κοινωνικής πραγματικότητας, οι πρώτες απόπειρες.

    Λέξεις κλειδιά: Ρεαλισμός, «αντιρομαντικά φανερώματα», ηθογραφία.

  • 4. Ιστορία του Μυθιστορήματος

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Γνωριμία με θεωρητικά εργαλεία για τη μελέτη του μυθιστορήματος. Διερεύνηση της ιστορικής εξέλιξης του μυθιστορήματος σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.

    Λέξεις κλειδιά: Ζητήματα ειδών, πολυφωνικό μυθιστόρημα, λογοτεχνία και κοινωνία, ευρωπαϊκά ρεύματα.

  • Βιβλιογραφία

    Προτεινόμενα συγγράμματα

    Δημήτρης Τζιόβας, Το παλίμψηστο της ελληνικής αφήγησης. Από την αφηγηματολογία στη διαλογικότητα, Οδυσσέας, Αθήνα, 1993.


    Επιπλέον συνιστώμενη βιβλιογραφία και υλικό προς μελέτη

    •    Νάσος Βαγενάς, «Οι αρχές της πεζογραφίας του ελληνικού κράτους», Η ειρωνική γλώσσα. Κριτικές μελέτες για τη νεοελληνική γραμματεία, Αθήνα, στιγμή, 1994, σσ. 187-198
    •    Νάσος Βαγενάς (επιμ.), Από τον Λέανδρο στον Λουκή Λάρα. Μελέτες για την πεζογραφία της περιόδου 1830-1880, Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 1997 [Συνεργάζονται οι: Άλκης Αγγέλου, Βαγγέλης Αθανασόπουλος, Νάσος Βαγενάς, Μάριο Βίττι, Παντελής Βουτουρής, Ζέτα Γκότση, Τάκης Καγιαλής, Άννα Κατσιγιάννη, Γιώργος Κεχαγιόγλου, Μάρθα Καρπόζηλου, Κ. Γ. Κασίνης, Αικατερίνη Κουμαριανού, Παν. Μουλλάς, Κυριάκος Ντελόπουλος, Σοφία Ντενίση, Βίκυ Πάτσιου, Δημήτριος Ι. Πολέμης, Αλέξης Πολίτης, Αλεξάνδρα Σαμουήλ, Μαριέττα Σέρβου, Άννα Ταμπάκη, Δημήτρης Τζιόβας, Henri Tonnet, Γ. Φαρίνου-Μαλαματάρη, Λίτσα Χατζοπούλου]
    •    Γιώργος Βαλέτας, Το νεοελληνικό διήγημα. Η θεωρία και η ιστορία του, Αθήνα, Φιλιππότης, 21983
    •    Μάριο Βίττη, Ιδεολογική λειτουργία της ελληνικής ηθογραφίας, Αθήνα, Κέδρος, 31991
    •    Παντελής Βουτουρής, Ως εις καθρέπτην. Προτάσεις και υποθέσεις για την ελληνική πεζογραφία του 19ου αιώνα, Αθήνα, Νεφέλη, 1995
    •    Γκότση Γεωργία, Η ζωή εν τη πρωτευούση. Θέματα αστικής πεζογραφίας από το τέλος του 19ου αιώνα, Νεφέλη, Αθήνα, 2004.
    •    Δημήτρης Δημηρούλης, Εμμανουήλ Ροΐδης. Η τέχνη του ύφους και της πολεμικής, Αθήνα, Μεταίχμιο, 2005
    •    Γεωργία Δράκου, «Η "Ναϊάς" του Α. Ρ. Ραγκαβή, το "Tamango" του Prosper Mérimée και η ιεραποστολική προπαγάνδα για την απελευθέρωση των μαύρων», Σύγκριση/Comparaison 8 (Νοέμβριος 1997) 86-122
    •    Η παλαιότερη πεζογραφία μας. Από τις αρχές της ώς τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, τόμ. Γ΄-Ε΄, Αθήνα, Σοκόλης, 1996 [Παρουσιάζονται και ανθολογούνται οι εξής συγγραφείς: Δημήτριος Αινιάν, Δημήτριος Βικέλας, Άγγελος Βλάχος, Νικόλαος Β. Βωτυράς, Ιωάννης Δελιγιάννης, Νικόλαος Δραγούμης, Σπυρίδων Ζαμπέλιος, Παύλος Καλλιγάς, Λ. Σ. Καλλογερόπουλος, Ανδρέας Λασκαράτος, Αχιλλεύς Λεβέντης, Μαρία Π. Μηχανίδου, Βασίλειος Νικολαΐδης, Στέφανος Ξένος, Γρηγόριος Παλαιολόγος, Χρήστος Α. Παρμενίδης, Ιάκωβος Πιτσιπίος, Κωνσταντίνος Πωπ, Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής, Κωνσταντίνος Ράμφος, Εμμανουήλ Δ. Ροΐδης, Αλέξανδρος Σούτσος, Παναγιώτης Σούτσος, Στρατιωτική ζωή εν Ελλάδι (=Χαρίλαος Δημόπουλος), Επαμεινώνδας Φραγκούδης, Samuel Sheridan Wilson]
    •    Τάκης Καγιαλής, «Γλουμυμάουθ»: Ο βικτωριανός Α. Ρ. Ραγκαβής, Αθήνα, Νεφέλη, 1991
    •    Μαίρη Μικέ, Έρως (αντεθνικός). Ερωτική επιθυμία και εθνική ταυτότητα στον 19ο αιώνα, Αθήνα, Πόλις, 2007
    •    Παν. Μουλλάς, «Εισαγωγή», Η παλαιότερη πεζογραφία μας. Από τις αρχές της ώς τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο. Τόμος Α΄, Αθήνα, Σοκόλης, 1998
    •    Παν. Μουλλάς, «Ελληνικός 19ος αιώνας: Το μυθιστόρημα στο στόχαστρο», Νέα Εστία, τόμ. 157, τχ. 1779 (Ιούνιος 2005) 981-1000
    •    Σοφία Ντενίση, Το ελληνικό ιστορικό μυθιστόρημα και ο SirWalterScott(1830-1880), Αθήνα, Καστανιώτης, 1994
    •    Σοφία Ντενίση, «Μυθιστόρημα των Αποκρύφων: Μια μορφή κοινωνικού μυθιστορήματος του 19ου αιώνα», Περίπλους 43 (Ιούλ. 1996 - Φεβρ. 1997) 38-63
    •    Γιάννης Παπαθεοδώρου, «Η αμαρτωλή Ιωάννα και το σκάνδαλο της γραφής», Νέα Εστία, τόμ. 156, τχ. 1771 (Νοέμβριος 2004) 600-648
    •    Δημήτριος Ι. Πολέμης, «Εισαγωγή» στον τόμο: Samuel Sheridan Wilson, Το παλληκάριον, Αθήνα, Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη, 1990
    •    Αλέξης Πολίτης, «Αναζητώντας την πεζογραφία και τους πεζογράφους 1830-1880», Ο ελληνικός κόσμος ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση 1453-1981. Επιμέλεια Αστέριος Αργυρίου, Κωνσταντίνος Α. Δημάδης, Αναστασία Δανάη Λαζαρίδου. Πρακτικά Α΄ Ευρωπαϊκού Συνεδρίου Νεοελληνικών Σπουδών (Βερολίνο, 2-4 Οκτωβρίου 1998), τόμ. Α΄, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, 1999, σσ. 85-96
    •    Αλέξης Πολίτης, «Αναζητώντας ορισμένους σταθμούς στην εξέλιξη της πεζογραφίας του 19ου αιώνα», Νέα Εστία, τόμ. 157, τχ. 1777 (Απρίλιος 2005) 557-568
    •    Απόστολος Σαχίνης, Το νεοελληνικό μυθιστόρημα. Ιστορία και κριτική, Αθήνα, Εστία,61991 [11958]
    •    Δημήτρης Τζιόβας, Κοσμοπολίτες και αποσυνάγωγοι. Μελέτες για την ελληνική πεζογραφία και κριτική (1830-1930), Αθήνα, Μεταίχμιο, 2003.