Περιγραφή θέματος

  • Γενικά

    Γνωστική Ψυχολογία Ι

    Διδάσκουσα: Επίκ. Καθηγήτρια Ελένη Ζιώρη

    1

  • 1. Εισαγωγή στη Γνωστική Ψυχολογία

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Αντικείμενο της Γνωστικής ψυχολογίας, ιστορική αναδρομή (θεωρητικά ρεύματα που προηγήθηκαν της Γνωστικής Ψυχολογίας, τι οδήγησε στη «Γνωστική επανάσταση»), βασικές μέθοδοι Γνωστικής Ψυχολογίας.

    Λέξεις κλειδιά: Νοητικές διεργασίες, Γνωστική Ψυχολογία, επιστημονική έρευνα, ερευνητικές μέθοδοι.

  • 2. Αντίληψη

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Αρχές αντιληπτικής οργάνωσης, αντίληψη απόστασης-βάθους, αντίληψη της κίνησης, αντιληπτικές σταθερότητες, αντιληπτικές πλάνες, θεωρίες αναγνώρισης αντικειμένων, η αντίληψη ως ερμηνευτική διαδικασία, θεωρίες της αντίληψης.

    Λέξεις κλειδιά: Αντίληψη, αναγνώριση αντικειμένων, πλαίσιο αναφοράς, αντιληπτικές σταθερότητες, αντιληπτικές πλάνες.

  • 3. Προσοχή

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Διάκριση μεταξύ διαφορετικών ειδών προσοχής (επιλεκτική vs. διηρημένη), θεωρίες που ερμηνεύουν την ακουστική επιλεκτική προσοχή (η θεωρία πρώιμης επιλογής του Broadbent, η θεωρία αποδυνάμωσης της Treisman, η θεωρία τελικής επιλογής των Deutsch & Deutsch), οπτική επιλεκτική προσοχή, παράγοντες που επηρεάζουν τη διηρημένη προσοχή, αυτόματες διεργασίες.

    Λέξεις κλειδιά: Επιλεκτική προσοχή, διηρημένη προσοχή, αυτοματισμός, φαινόμενο του cocktail party, φαινόμενο stroop.

  • 4. Μνήμη

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Στάδια μνήμης, μνημονικά μοντέλα πολλαπλών αποθηκευτικών χώρων, η διάκριση μεταξύ βραχύχρονης και μακρόχρονης μνήμης, δομή, λειτουργία και πλεονεκτήματα του μοντέλου εργαζόμενης μνήμης, η θεωρία των επιπέδων επεξεργασίας, διάκριση μεταξύ σημασιολογικής και επεισοδιακής μνήμης, διάκριση μεταξύ δηλωτικής και διαδικαστικής μνήμης, διάκριση μεταξύ έκδηλης και άδηλης μνήμης, αυτοβιογραφική μνήμη, θεωρίες λήθης, διαφορετικά είδη ανάσυρσης, μοντέλα οργάνωσης γνώσεων στη μακρόχρονη μνήμη, παράγοντες που ενισχύουν τη μακρόχρονη μνήμη, είδη μνημονικών στρατηγικών.

    Λέξεις κλειδιά: Μνημονική αποθήκευση, ανάσυρση, βραχύχρονη μνήμη, μακρόχρονη μνήμη, μνήμη εργασίας, λήθη, μνημονικές στρατηγικές.

  • 5. Επίλυση προβλημάτων

    Περιγραφή θεματικής ενότητας: Σύγκριση σαφώς και ασαφώς ορισμένων  προβλημάτων, χαρακτηριστικά προβλημάτων, το πρόβλημα του πύργου του Hanoi, το πρόβλημα του κεριού (Duncker, 1926, 1945) διαφορετικές προσεγγίσεις διερεύνησης της επίλυσης προβλημάτων, ευρετικές μέθοδοι επίλυσης προβλήματος, τρόποι αναπαράστασης ενός προβλήματος, στάδια δημιουργικής σκέψης που οδηγούν στην επίλυση προβλημάτων σύμφωνα με τον Wallas (1926), αναλογική σκέψη.

    Λέξεις κλειδιά: Επίλυση προβλημάτων, ευρετικές μέθοδοι, αναλογική σκέψη, συγκεκριμένη αναπαράσταση, αφηρημένη αναπαράσταση.

  • Βιβλιογραφία

    Προτεινόμενα συγγράμματα

    Eysenck M.W. (2010). Βασικές Αρχές Γνωστικής Ψυχολογίας. Αθήνα, Gutenberg.

    Hayes, Ν. (1998), Εισαγωγή στην Ψυχολογία (Τόμος Α). Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα.

    Schacter, D.L., Gilbert, D.T., Wagner, D.M. (2012). Ψυχολογία. Αθήνα: Gutenberg.

    Sternberg, R.J. (2011). Γνωστική Ψυχολογία. Διάδραση.

    Βοσνιάδου, Σ. (1998). Γνωσιακή Ψυχολογία. Αθήνα: Gutenberg.

    Βοσνιάδου, Σ. (2001). Εισαγωγή στην Ψυχολογία. (Α΄ Τόμος). Αθήνα: Gutenberg.

    Κολιάδης, Ε.Δ. (2002). Γνωστική Ψυχολογία, Γνωστική Νευροεπιστήμη και Εκπαιδευτική Πράξη. Αθήνα.

    Κωσταρίδου-Ευκλείδη, Α. (2011). Γνωστική Ψυχολογία: Από την αναπαράσταση της γνώσης στο θυμικό και στη δράση. Αθήνα: Πεδίο.

    Κωσταρίδου-Ευκλείδη, Α., (1992), Γνωστική Ψυχολογία. Εκδόσεις Art of Text.

    Μάνιου-Βακάλη, Μ. (1995). Μάθηση, Μνήμη, Λήθη. Θεσσαλονίκη: Art of Text.

    Μπαμπλέκου Ζ. (2011). Γνωστική Ψυχολογία: Μοντέλα Μνήμης. Αθήνα: Gutenberg.

    Πόθος, Ε., & Οικονόμου, Η. (2010). Θέματα Γνωσιακής Ψυχολογίας. Αθήνα: Gutenberg.

    Σαμαρτζή, Στ. (1995). Εισαγωγή στις Γνωστικές Λειτουργίες. Εκδόσεις Παπαζήση.


    Επιπλέον συνιστώμενη βιβλιογραφία και υλικό προς μελέτη

    Ashcraft, M. (2002). Cognition (3rd ed.). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall

    Miller, G. (2003). The cognitive revolution: a historical perspective. Trends in Cognitive Science, 7, 141-144. 

    Robinson-Riegler, G.L. & Robinson-Riegler, B. (2012). Cognitive Psychology: Applying the Science of the Mind. Pearson.