Περιγραφή θέματος

  • Γενικά

    Κοινωνιολογία του Σχολείου

    Διδάσκων : Π. Παπακωνσταντίνου

    Περιγραφή: 

    1. Από την Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης στην Κοινωνιολογία του Σχολείου: εννοιολογικές αποσαφηνίσεις, θεωρητικές αποκρυσταλλώσεις και ερμηνευτικές κατευθύνσεις

    2. Σχολείο και κοινωνική διάκριση: η επιλογή ως ιστορική και κοινωνική πραγματικότητα.

        α. Νεοελληνική κοινωνία, κράτος (Υ.ΠΟ.ΠΑΙ.Θ.) και σχολείο.

        β. Η συνταγματική επιταγή της ισότητας και οι εφαρμογές της "ισότητας εκπαιδευτικών ευκαιριών" στο σχολείο.

        γ."Δείκτες" ανισότητας και "σχολική αποτυχία":

                  i. αναλφαβητισμός

                 ii. διαρροές

                 iii. αξιολόγηση και βαθμολογία

                 iv. εξέλιξη και διαμόρφωση της  σχολικής  κοόρτης/πυραμίδας

        δ. Η συμβολή του σχολείου στην κοινωνική αναπαραγωγή

        ε. Από τη σχετικότητα της έννοιας της σχολικής αποτυχίας στις ερμηνείες της

    3. Το σχολείο ως μηχανισμός επιλογής και νομιμοποίησης

        α. Η ιστορικότητα της επιλογής μέσω της σχολικής επίδοσης

        β. Η διαφοροποίηση της σχολικής επίδοσης των μαθητών: από την "κατασκευή της διαφοράς" στην ψυχολογικοποίησή της.

        γ. Ο μηχανισμός της αξιολόγησης των μαθητών του Γυμνασίου.

        δ. Η κατανομή του λόγου στην τάξη: παιδαγωγικές πρακτικές, τελετουργίες διδασκαλίας και ρυθμοί μάθησης

    4. Αντισταθμιστική Αγωγή και "λαϊκιστικές πολιτικές διευκολύνσεων" στο νεοελληνικό σχολείο: η αναζήτηση "άλλοθι" στην προσπάθεια πραγμάτωσης "του σχολείου ίσων ευκαιριών".

    Μαθησιακοί στόχοι μαθήματος :

    Στο ευρύ πεδίο των Επιστημών της Αγωγής/Εκπαίδευσης επιδιώκεται η οριοθέτηση του ειδικού πεδίου της Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης. Στο πεδίο αυτό εγγράφεται το μάθημα της Κοινωνιολογίας του Σχολείου, που εξειδικευμένα εστιάζει στην ανάλυση του έργου που επιτελεί ο σχολικός θεσμός.

    Με αφετηρία τις ιστορικές ορίζουσες του νεοελληνικού σχολείου εξετάζονται οι κοινωνικές του λειτουργίες με έμφαση στον κοινωνικά συνεκτικό και ταυτόχρονα στον εκπαιδευτικά επιλεκτικό  χαρακτήρα του. Η ανάλυση επικεντρώνει  τόσο στο «ρυθμιστικό» έργο του Κράτους/ΥΠΟΠΑΙΘ, όσο και στην επιλεκτική του λειτουργία. Η συνταγματική πρόβλεψη της ισότητας ακυρώνεται στη λειτουργική καθημερινότητα του σχολείου και αποτυπώνεται σε συγκεκριμένους «δείκτες», που τεκμηριώνουν τη θεσμική  του συμβολή στην κοινωνική αναπαραγωγή μέσω της «σχολικής αποτυχίας».

    Με δεδομένο το ιστορικό βάθος της σχολικής επιλογής, το σημερινό σχολείο επιστρατεύει το μηχανισμό της αξιολόγησης, ο οποίος έχει επιφορτιστεί όχι μόνο με τη διαδικασία αναγνώρισης, αποτύπωσης και τεκμηρίωσης της επιλογής αλλά, κυρίως, με το εξίσου σοβαρό έργο της νομιμοποίησής της.

    Ωστόσο, αν και διαπιστώνεται τεκμηριωμένα ο οικονομικό-κοινωνικός καθορισμός της σχολικής επιλογής, το εκπαιδευτικό σύστημα «προστρέχει» στην επικουρική βοήθεια  «δέσμης»  αντισταθμιστικών μέτρων ή "διευκολύνσεων",  που  θεσπίζονται και φαίνεται ότι εφαρμόζονται. Έτσι, το σχολείο, ενώ δίνει την εντύπωση ότι λαμβάνει  μέτρα ή εισηγείται ειδικούς θεσμούς που  θα μπορούσαν να αμβλύνουν τις ανισότητες και να υποστηρίξουν το εκπαιδευτικό κεφάλαιο των οικονομικό-πολιτισμικά  "αδυνάτων", εντούτοις η θεσμική προβολή,  επίκληση και λειτουργία αντισταθμιστικών  δομών,όπως π.χ. η ενισχυτική διδασκαλία,επιδιώκει την αύξηση της νομιμοποιητικής  ισχύος, που χρειάζεται το σημερινό σχολείο, προκειμένου να αποδεικνύει, από τη μία πλευρά ότι αποβλέπει  στην πραγμάτωση των «ίσων ευκαιριών» μάθησης και από την άλλη να αποενοχοποιείται και να «αθωώνεται».

    Λέξεις κλειδιά:

    κοινωνιολογία της εκπαίδευσης, κοινωνιολογία του σχολείου, σχολική επιλογή, σχολική αποτυχία, ισότητα εκπαιδευτικών ευκαιριών, «δείκτες» εκπαιδευτικής ανισότητας, κοινωνική αναπαραγωγή, σχολική επίδοση, διαφοροποίηση και αξιολόγηση των μαθητών, «ψυχολογικοποίηση» της επίδοσης, μέτρα και θεσμοί αντισταθμιστικής εκπαίδευσης, ενισχυτική διδασκαλία, εκπαιδευτικοί και παιδαγωγικό-διδακτικές πρακτικές, νομιμοποίηση του εκπαιδευτικού έργου.


    ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

    (1)  ΓΕΝΙΚΑ

    ΣΧΟΛΗ

    ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ

    ΤΜΗΜΑ

    Φ.Π.Ψ.

    ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ

    ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ

    ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

    Π8Ε 004

    ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ

    Ζ

    ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

    ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ: ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

    ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
    σε περίπτωση που οι πιστωτικές μονάδες απονέμονται σε διακριτά μέρη του μαθήματος π.χ. Διαλέξεις, Εργαστηριακές Ασκήσεις κ.λπ. Αν οι πιστωτικές μονάδες απονέμονται ενιαία για το σύνολο του μαθήματος αναγράψτε τις εβδομαδιαίες ώρες διδασκαλίας και το σύνολο των πιστωτικών μονάδων

    ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ
    ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

    ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ

    Διαλέξεις και συζήτηση συγκεκριμένων θεμάτων

    3

    5

     

     

     

     

     

     

    Προσθέστε σειρές αν χρειαστεί. Η οργάνωση διδασκαλίας και οι διδακτικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται περιγράφονται αναλυτικά στο (δ).

     

     

    ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

    γενικού υποβάθρου,
    ειδικού υποβάθρου, ειδίκευσης

    γενικών γνώσεων, ανάπτυξης δεξιοτήτων

    Ειδικού υποβάθρου

    ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ:

     

     

    ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ και ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ:

    Ελληνική

    ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΤΑΙ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ERASMUS

    ΝΑΙ

    ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (URL)

     

     

    (2)  ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

    Μαθησιακά Αποτελέσματα

    Περιγράφονται τα μαθησιακά αποτελέσματα του μαθήματος οι συγκεκριμένες  γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες καταλλήλου επιπέδου που θα αποκτήσουν οι φοιτητές μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος.

    Συμβουλευτείτε το Παράρτημα Α

    ·     Περιγραφή του Επιπέδου των Μαθησιακών Αποτελεσμάτων για κάθε ένα κύκλο σπουδών σύμφωνα με το Πλαίσιο Προσόντων του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης

    ·     Περιγραφικοί Δείκτες Επιπέδων 6, 7 & 8 του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων Διά Βίου Μάθησης και το Παράρτημα Β

    ·     Περιληπτικός Οδηγός συγγραφής Μαθησιακών Αποτελεσμάτων

     

     Το μάθημα αυτό είναι υποχρεωτικό Β΄ κύκλου και προσφέρεται στους φοιτητές του εβδόμου εξαμήνου.

     Το μάθημα επιδιώκει να επιτύχει τα ακόλουθα κατά ενότητες μαθησιακά αποτελέσματα:

            

    1. Στο ευρύ πεδίο των Επιστημών της Αγωγής/Εκπαίδευσης επιδιώκεται η οριοθέτηση του ειδικού κλάδου της Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης. Στο πεδίο αυτό εγγράφεται το μάθημα της Κοινωνιολογίας του Σχολείου, που εξειδικευμένα εστιάζει στην ανάλυση του έργου που επιτελεί ο σχολικός θεσμός.
    2. Με αφετηρία τις ιστορικές ορίζουσες του νεοελληνικού σχολείου εξετάζονται οι κοινωνικές του λειτουργίες με έμφαση στον κοινωνικά συνεκτικό και ταυτόχρονα στον εκπαιδευτικά επιλεκτικό του χαρακτήρα. Η ανάλυση επικεντρώνει, τόσο στο «ρυθμιστικό» έργο του Κράτους/ΥΠΠΕΘ, όσο και στην επιλεκτική του λειτουργία. Η συνταγματική πρόβλεψη της ισότητας ακυρώνεται στη λειτουργική καθημερινότητα του σχολείου και αποτυπώνεται σε συγκεκριμένους «δείκτες» που τεκμηριώνουν τη θεσμική αυτή συμβολή στην κοινωνική αναπαραγωγή μέσω της «σχολικής αποτυχίας».
    3. Με δεδομένο το ιστορικό βάθος της σχολικής επιλογής, το σημερινό σχολείο επιστρατεύει το μηχανισμό της αξιολόγησης, ο οποίος έχει επιφορτιστεί όχι μόνο με τη διαδικασία αναγνώρισης, αποτύπωσης και τεκμηρίωσης της επιλογής αλλά, κυρίως, με το εξίσου σοβαρό έργο της νομιμοποίησής της.
    4. Ωστόσο, αν και διαπιστώνεται τεκμηριωμένα ο οικονομικό-κοινωνικός καθορισμός της σχολικής επιλογής, το εκπαιδευτικό σύστημα «προστρέχει» στην υποστηρικτική βοήθεια μιας «δέσμης» αμφίβολης αποτελεσματικότητας/ μέτρων / αντισταθμιστικών που, ενώ υιοθετούνται, θεσπίζονται και εφαρμόζονται και, υπό όρους, θα μπορούσαν να αμβλύνουν τις ανισότητες, εντούτοις η θεσμική επίκληση και υλοποίησή τους ενισχύει τη νομιμοποιητική επικάλυψη που χρειάζεται το σημερινό σχολείο, προκειμένου να αποδεικνύει, από τη μία πλευρά ότι αποβλέπει  στην πραγμάτωση των «ίσων ευκαιριών» μάθησης και από την άλλη να αποενοχοποιείται και να «αθωώνεται».

     

    Γενικές Ικανότητες

    Λαμβάνοντας υπόψη τις γενικές ικανότητες που πρέπει να έχει αποκτήσει ο πτυχιούχος (όπως αυτές αναγράφονται στο Παράρτημα Διπλώματος και παρατίθενται ακολούθως) σε ποια / ποιες από αυτές αποσκοπεί το μάθημα;.

    Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών

    Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις

    Λήψη αποφάσεων

    Αυτόνομη εργασία

    Ομαδική εργασία

    Εργασία σε διεθνές περιβάλλον

    Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον

    Παράγωγή νέων ερευνητικών ιδεών

    Σχεδιασμός και διαχείριση έργων

    Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα

    Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον

    Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου

    Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής

    Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης

    ……

    Άλλες…

    …….

     

    -          Αναζήτηση, ανάλυση και κατανόηση συγκεκριμένων προβλημάτων του σχολείου

    -          Λήψη απόφασης για την παιδαγωγική διαχείριση εκπαιδευτικών καταστάσεων

    -          Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών

    -          Άσκηση κριτικής στο σχολικό θεσμό και στην εκπαιδευτική πολιτική

    -          Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής, παιδαγωγικής και κοινωνικής υπευθυνότητας

    -          Αυτοκριτική στην άσκηση του επαγγελματικού έργου

    -           Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας

    -          Ανάπτυξη συνεργατικού πνεύματος στο χώρο του σχολείου

     

     

    (3)  ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

     

    1.             Από την Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης στην Κοινωνιολογία του Σχολείου: εννοιολογικές αποσαφηνίσεις, θεωρητικές αποκρυσταλλώσεις και ερευνητικές κατευθύνσεις.

    2.             Σχολείο και κοινωνική διάκριση: η επιλογή ως ιστορική και κοινωνική πραγματικότητα.

    α.  Νεοελληνική κοινωνία, κράτος (ΥΠΠΕΘ) και σχολείο.

    β.  Η συνταγματική επιταγή της ισότητας και οι εφαρμογές της «ισότητας εκπαιδευτικών ευκαιριών» στο σχολείο.

                γ.  «Δείκτες» ανισότητας και «σχολική αποτυχία»:

    i.        αναλφαβητισμός

    ii.      διαρροές

    iii.    αξιολόγηση και βαθμολογία

    iv.    εξέλιξη και διαμόρφωση της σχολικής κοόρτης / πυραμίδας

    δ.  Η συμβολή του σχολείου στην κοινωνική αναπαραγωγή

    ε.  Από τη σχετικότητα της έννοιας της σχολικής αποτυχίας στην ερμηνεία της

     

    3.             Το σχολείο ως μηχανισμός επιλογής και νομιμοποίησης

    α.  Η ιστορικότητα της επιλογής μέσω της σχολικής επίδοσης

    β.  H διαφοροποίηση της σχολικής επίδοσης των μαθητών: από την «κατασκευή της διαφοράς» στην ψυχολογικοποίησή της.

    γ.   O μηχανισμός της αξιολόγησης των μαθητών του Γυμνασίου.

    δ. H κατανομή του λόγου στην τάξη: παιδαγωγικές πρακτικές, τελετουργίες διδασκαλίας και ρυθμοί μάθησης

     

    4.             Αντισταθμιστική Αγωγή και λαϊκιστικές «πολιτικές διευκολύνσεων» στο νεοελληνικό σχολείο: η αναζήτηση «άλλοθι» στην προσπάθεια πραγμάτωσης «του σχολείου ίσων ευκαιριών».

     

     

    (4)  ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ και ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ - ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

    ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ
    Πρόσωπο με πρόσωπο, Εξ αποστάσεως εκπαίδευση κ.λπ.

    Πρόσωπο με πρόσωπο, Διαδραστική διδασκαλία, Διαλογική διαπραγμάτευση 

    ΧΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ
    Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία, στην Εργαστηριακή Εκπαίδευση, στην Επικοινωνία με τους φοιτητές

    Χρήση Τ.Π.Ε. στην διδασκαλία και στην επικοινωνία με τους φοιτητές/τριες( e-course).

    ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

    Περιγράφονται αναλυτικά ο τρόπος και μέθοδοι διδασκαλίας.

    Διαλέξεις, Σεμινάρια, Εργαστηριακή Άσκηση, Άσκηση Πεδίου, Μελέτη & ανάλυση βιβλιογραφίας, Φροντιστήριο, Πρακτική (Τοποθέτηση), Κλινική Άσκηση, Καλλιτεχνικό Εργαστήριο, Διαδραστική διδασκαλία, Εκπαιδευτικές επισκέψεις, Εκπόνηση μελέτης (project), Συγγραφή εργασίας / εργασιών, Καλλιτεχνική δημιουργία, κ.λπ.

     

    Αναγράφονται οι ώρες μελέτης του φοιτητή για κάθε μαθησιακή δραστηριότητα καθώς και οι ώρες μη καθοδηγούμενης μελέτης σύμφωνα με τις αρχές του ECTS

    Δραστηριότητα

    Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου

    Διαλέξεις

    39

    Διαδραστική διδασκαλία

    42

    Βιβλιογραφική υποστήριξη

    41

    Εξετάσεις

    3

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    Σύνολο Μαθήματος

    125

    ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

    Περιγραφή της διαδικασίας αξιολόγησης

     

    Γλώσσα Αξιολόγησης, Μέθοδοι αξιολόγησης, Διαμορφωτική  ή Συμπερασματική, Δοκιμασία Πολλαπλής Επιλογής, Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης, Ερωτήσεις Ανάπτυξης Δοκιμίων, Επίλυση Προβλημάτων, Γραπτή Εργασία, Έκθεση / Αναφορά, Προφορική Εξέταση, Δημόσια Παρουσίαση, Εργαστηριακή Εργασία, Κλινική Εξέταση Ασθενούς, Καλλιτεχνική Ερμηνεία, Άλλη / Άλλες

     

    Αναφέρονται  ρητά προσδιορισμένα κριτήρια αξιολόγησης και εάν και που είναι προσβάσιμα από τους φοιτητές.

        Η αξιολόγηση των φοιτητών γίνεται με γραπτές εξετάσεις. Κατά την εξέταση επιτρέπεται η χρήση βιβλίων, σημειώσεων και κάθε είδους βοηθήματος προκειμένου να μην ενθαρρυνθεί η απομνημόνευση.

        Οι φοιτητές καλούνται να επιλέξουν ένα από τα δύο προτεινόμενα θέματα με την μορφή δοκιμίου τεκμηρίωσης της άποψης που υιοθετούν στα ζητούμενα θέματα.

        Η επιλογή των θεμάτων αντλείται από την διδασκαλία και τις παραδόσεις  του μαθήματος.             Τα υπό διαπραγμάτευση θέματα εξετάσεων  έχουν αναλυθεί, αναπτυχθεί και τεκμηριωθεί με κάποιο τρόπο στη διάρκεια των μαθημάτων.

        Οι απαντήσεις των φοιτητών προϋποθέτουν κατανόηση, κριτική θεώρηση του περιεχομένου του μαθήματος και διατύπωση ενός συνεκτικού κειμένου, που ικανοποιεί τις απαιτήσεις γνωστικής κατάκτησης της ύλης αλλά και ορθής σύνταξης, ορθογραφίας και τεκμηρίωσης.

        Η εκπόνηση εργασιών, λόγω του αριθμού των φοιτητών, δεν είναι εφικτή όσο και αν αυτό θα υπηρετούσε τη γενικότερη στόχευση του μαθήματος.    

     

    (5)  ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ-ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

    -Προτεινόμενη Βιβλιογραφία :

    -Συναφή επιστημονικά περιοδικά:

     

    - Mialaret, G. (1996). Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής. (μτφρ.) Γ. Ζακοπούλου. Αθήνα: τυπωθήτω – Γ. Δαρδανός.

    - Mialaret, G. (2008). Επιστήμες της Εκπαίδευσης. Η διαμόρφωση και η εξέλιξη ενός επιστημονικού πεδίου. (μτφρ.) Δ. Καρακατσάνη.  Αθήνα: Μεταίχμιο.

    - Hofstetter, R. & Schneuwly, B. (2004). Εισαγωγή στις επιστήμες της εκπαίδευσης. (μτφρ) Δ. Καρακατσάνη. Αθήνα: Μεταίχμιο.

    - Mialaret, G. (2011). (επιμ.) Π. Καλογιαννάκη-Κ. Καρράς.Περί Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης. Αθήνα: Gutenberg.

    2.   Βλ. π.χ.:

    -  Φραγκουδάκη, Α. (1985). Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Αθήνα: Παπαζήσης.

    - Μυλωνάς, Θ. (1998). Κοινωνιολογία της ελληνικής εκπαίδευση (συμβολές). Αθήνα: Gutenberg.

    - Νόβα- Καλτσούνη, Χρ. (2010). Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Αθήνα: Gutenberg.

    -  I.N.R.P. (1990). (επιμ.) Hassenforder, J. Sociologie de l’ education.  Paris: I.N.R.P. & L’ Harmattan.

    3.   Βλ. π.χ.:    

    - Fischer, L. (2006). Κοινωνιολογία του σχολείου. (μτφρ) Μ. Σπυριδοπούλου & Μ. Οικονομίδου. Αθήνα: Μεταίχμιο

    9. Βλ.  -De Queiroz, J.-M. (2000). Το σχολείο και οι Κοινωνιολογίες του. (μτφρ) Ιφ. Χριστοδούλου & Γ. Σταμέλος. Αθήνα: Gutenberg.

    - Παπακωνσταντίνου, Π. (2005). Εκπαιδευτικό έργο και αξιολόγηση στο σχολείο. Αθήνα: Μεταίχμιο

    - Γκίβαλος, Μ. (2005). Πολιτική κοινωνικοποίηση και εκπαιδευτικό περιβάλλον. Αθήνα: Νήσος

    10. Αλτουσέρ, Λ. (1977). Θέσεις. (μτφρ) Ξ. Γιαταγάνας. Αθήνα: Θεμέλιο.

    11. Βλ. Baudelot, Chr. & Establet, R. (1971). L’ école capitaliste en France. Paris: Maspéro.

    - Laval, Chr. (2003, 2004). L’ ecole n’ est pas une entreptise. Le neo-liberalisme a l’ assaut  de l’enseignement public. Paris: La  Decouverte.

    - Laval, Chr. (2011-2012). La nouvelle ecole capitaliste. Paris: La  Decouverte.

     

     


  • 1 - Από την Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης στην Κοινωνιολογία του Σχολείου

    Περιγραφή θεματικής ενότητας:

       - "Επίσκεψη" των βασικών όρων: Επιστήμες της Αγωγής/Εκπαίδευσης, Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης, Κοινωνιολογία του Σχολείου 

       - Από το διάγραμμα του μαθήματος,που παρατίθεται στον Οδηγό Σπουδών του Τμήματος Φ.Π.Ψ., στην παρουσίαση του περιεχομένου του

      - Οργάνωση και υποστήριξη των μαθημάτων 

    Λέξεις κλειδιά: Επιστήμες της Αγωγής/Εκπαίδευσης, Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης,Κοινωνιολογία του Σχολείου

  • 2 - Κοινωνία και Σχολείο:η καταλυτική δύναμη του Κράτους

        Περιγραφή θεματικής ενότητας

      - Εννοιολογική ανάλυση των όρων Κοινωνία, Κράτος και Σχολείο. Το ιστορικό της συγκρότησής τους και της λειτουργίας τους.

      - Η ρυθμιστική δύναμη του κράτους και οι εκπαιδευτικές αλλαγές-μεταρρυθμίσεις.

      - Οι συνταγματικές επιταγές για ισονομία των πολιτών και η υποχρεωτική φοίτηση.

      Λέξεις κλειδιά: Κοινωνία,Κράτος, Σχολείο, Ισονομία των πολιτών, Υποχρεωτική φοίτηση

  • 3 - Το σχολείο και οι κοινωνικές του λειτουργίες

      Περιγραφή θεματικής ενότητας

      - Το σχολείο και το έργο του, δηλαδή οι οργανικές του λειτουργίες:

    •   μετάδοση και κατανομή γνώσεων, δεξιοτήτων, κατατάξεων,"προσόντων", δηλαδή τίτλων και διακρίσεων.
    •   νομιμοποίηση του έργου του, δηλαδή εξήγηση,δικαιολόγηση και τεκμηρίωση της παραπάνω λειτουργίας και εγχάραξη αξιών, αντιλήψεων, στάσεων και νοοτροπιών,δηλαδή ιδεολογίας.

       - Η συμβολή του σχολείου στην κοινωνική αναπαραγωγή μέσω της σχολικής επιλογής.

     Λέξεις κλειδιά: το έργο του σχολείου, μετάδοση και κατανομή γνώσεων, νομιμοποίηση του έργου, εγχάραξη ιδεολογίας, κοινωνική αναπαραγωγή, σχολική επιλογή

  • 4 - Σχολική επιλογή/αποτυχία και αναλφαβητισμός

      Περιγραφή θεματικής ενότητας:

      - Η προβληματική λειτουργία του σημερινού νεοελληνικού σχολείου όπως αποτυπώνεται στο γεγονός της σχολικής αποτυχίας.

      - "Δείκτες" της σχολικής επιλογής/αποτυχίας:

    • Α΄ δείκτης: Αναλφαβητισμός (οργανικός και λειτουργικός)

      - Προγράμματα "γραμματισμού" και θεσμοί επιφορτισμένοι με την καταπολέμηση του λειτουργικού αναλφαβητισμού.

     Λέξεις κλειδιά : σχολική επιλογή/αποτυχία, αναλφαβητισμός, "γραμματισμός".

  • 5 - Σχολική επιλογή/αποτυχία και μαθητικές διαρροές

      Περιγραφή θεματικής ενότητας

    •    Β' "δείκτης": οι μαθητικές διαρροές

     - Από το αίτημα της γενίκευσης της εκπαίδευσης στη συνταγματική διάταξη για την εφαρμογή της εννιάχρονης υποχρεωτικής εκπαίδευσης.

     - Η ανάδυση των όρων υποεκπαίδευση και υποεπίδοση.

     - Η σύνδεση των σχολικών διαρροών με τις σύγχρονες έννοιες της αποτελεσματικότητας(effectiveness) και ποιότητας(quality) των εκπαιδευτικών υπηρεσιών. 

      Λέξεις κλειδιά : σχολικές διαρροές, υποεκπαίδευση, υποεπίδοση, αποτελεσματικότητα και ποιότητα στην εκπαίδευση

  • 6 - Σχολική επιλογή/αποτυχία και αξιολόγηση

        Περιγραφή θεματικής ενότητας:

    • Γ΄ "δείκτης": Βαθμολογία και Αξιολόγηση. Εννοιολογική αποσαφήνιση.

     -  Η αξιολόγηση ως διαδικασία αποτύπωσης του σχολικού ανταγωνισμού.

    -   Η εικονικότητα/πλασματικότητα και ο πληθωρισμός στη βαθμολογία.

    -   Η διαδικασία της αξιολόγησης ως σύγχρονου μηχανισμού της σχολικής επιλογής.

       Λέξεις κλειδιά : βαθμολογία, αξιολόγηση, ανταγωνισμός, πλασματικότητα και πληθωρισμός στους βαθμούς.

  • 7 - Σχολική επιλογή/ αποτυχία και κοινωνική επιλογή

       Περιγραφή θεματικής ενότητας

    • Δ' "δείκτης": εφαρμογή της τεχνικής της κοόρτης (ηλικιακή τάξη), δηλαδή η συγκρότηση μιας "σχολικής πυραμίδας" 

      - Οι προαναφερόμενοι τέσσερις "δείκτες" αποτυπώνουν και τεκμηριώνουν τον επιλεκτικό χαρακτήρα του νεοελληνικού σχολείου, δηλαδή την κοινωνική αναπαραγωγή, που συντελείται μέσω των εκπαιδευτικών ανισοτήτων καθώς αυτές αντανακλούν στο σχολείο τις υπάρχουσες κοινωνικές ανισότητες.

      - Οι "δείκτες" αυτοί συσχετίζονται με την κοινωνική προέλευση των παιδιών, δηλαδή την οικονομικό-πολιτισμική θέση των οικογενειών τους. Κοινωνική διάκριση.

      Λέξεις κλειδιά : τεχνική κοόρτης, κοινωνική αναπαραγωγή,  εκπαιδευτική ανισότητα, κοινωνική προέλευση

  • 8 - Η διαχείριση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων στη σχολική τάξη

         Περιγραφή θεματικής ενότητας

     -  Το νεοελληνικό σχολείο και η καταπολέμηση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων ως εκφάνσεων της σχολικής επιλογής/αποτυχίας και της κοινωνικής διάκρισης.

     -  Από την υποχρέωση φοίτησης στο σχολείο στη διεκδίκηση της ενιαίας εννιάχρονης εκπαίδευσης και στο μεταπολιτευτικό "ενιαίο" σχολείο.

     -  Η οργανική και ιδεολογική λειτουργία του "ενιαίου" σχολείου.

    -  Πολιτικές για την καταπολέμηση εκπαιδευτικών ανισοτήτων. Εκδοχές της έννοιας "ισότητα εκπαιδευτικών ευκαιριών":

    • ισότητα στην πρόσβαση στις σχολικές δομές και στα αντίστοιχα δίκτυα (γεωγραφικές ανισότητες)
    • παροχή δωρεάν εκπαίδευσης (οικονομικές ανισότητες)
    • κατάργηση θεσμικών εμποδίων

       Λέξεις κλειδιά : "ενιαίο" σχολείο, ισότητα εκπαιδευτικών ευκαιριών, γεωγραφικές ανισότητες, δωρεάν παιδεία, θεσμικά εμπόδια

  • 9 - Ιδεολογία και διαχρονική εξήγηση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων

          Περιγραφή θεματικής ενότητας:

       -  Από την ισότητα των εκπαιδευτικών ευκαιριών στο ζητούμενο της ισότητας εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων

      -  Θεσμικές παρεμβάσεις για την υποστήριξη της σχολικής επιτυχίας:

    •  ακώλυτη προαγωγή 
    • κατάργηση/άμβλυνση εξεταστικών διαδικασιών
    • βαθμολογικές διευκολύνσεις
    • ενισχυτική διδασκαλία και πρόσθετη διδακτική στήριξη.  

       Λέξεις κλειδιά : ισότητα εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων, ακώλυτη προαγωγή, κατάργηση/άμβλυνση εξεταστικών διαδικασιών, βαθμολογικές διευκολύνσεις, ενισχυτική διδασκαλία, πρόσθετη διδακτική στήριξη

  • 10 - Θεωρητικές σχηματοποιήσεις για την κατανόηση και εξήγηση της σχολικής επιλογής/αποτυχίας

         Περιγραφή θεματικής ενότητας

      -  Εκπαιδευτικές ανισότητες και διδακτική/σχολική καθημερινότητα.

      -  Οργάνωση του μαθήματος και δυναμική ανάδυση του κοινωνικού/μορφωτικού παράγοντα.

      -  Το κοινωνικό/μορφωτικό κεφάλαιο στη διδακτική διαδικασία.

      -  Οι εκπαιδευτικοί ως "υποκείμενα" της κοινωνικής δυναμικής.

         Λέξεις κλειδιά: διδακτική διαδικασία, κοινωνική δυναμική,κοινωνικό κεφάλαιο

  • 11 - Αξιολόγηση της επίδοσης των μαθητών

          Περιγραφή θεματικής ενότητας

      -   Το Π.Δ. 409/94 με τίτλο “Αξιολόγηση των μαθητών του Γυμνασίου” και ο οργανικός  ρόλος της αξιολόγησης στο σχολείο.

      -  Η αξιολόγηση των γνώσεων που κατέκτησαν οι μαθητές αλλά και των δεξιοτήτων  που τους χαρακτηρίζουν.

      -  Τα ανενεργά στοιχεία του Π.Δ. αναφορικά με την περιγραφική αξιολόγηση, τις συνθετικές δημιουργικές εργασίες και την αξιολόγηση του σχολικού έργου.

      -  Οι παιδαγωγικές συσκέψεις των εκπαιδευτικών και η συνεργασία με τους γονείς.

        Λέξεις κλειδιά : αξιολόγηση των μαθητών, επίδοση, "χαρακτηρολογικά" στοιχεία του μαθητή, παιδαγωγικές συσκέψεις, ενημέρωση γονέων.

  • 12 - Εφαρμογές αντισταθμιστικής εκπαίδευσης στο ελληνικό σχολείο

        Περιγραφή θεματικής ενότητας:

     -  Εκπαιδευτικές ανισότητες και εφαρμογές της αντισταθμιστικής εκπαίδευσης στο ελληνικό σχολείο.

     -  Η ενισχυτική διδασκαλία και η προβληματική της αναφορικά με τις θεωρητικές ορίζουσες και την θεσμική της πραγμάτωση.

     -  Η εφαρμογή της Πρόσθετης Διδακτικής Στήριξης στο Λύκειο και η αναίρεσή της.

     -  Η αντισταθμιστική εκπαίδευση ως "άλλοθι" νομιμοποίησης των εκπαιδευτικών ανισοτήτων.

     -  Η ανάγκη επανασημασιοδότησης του εκπαιδευτικού και διδακτικού έργου.

    Λέξεις κλειδιά: ενισχυτική διδασκαλία, πρόσθετη διδακτική στήριξη, νομιμοποίηση του σχολείου και του έργου του.

      

     

  • Βιβλιογραφία